Wat is ballastwater en waarom is het belangrijk?

In de provincies Zuid-Holland en Zeeland is de scheepvaart geen onbekende. Mogelijk zie je zelf dagelijks schepen langs varen en vraag je jezelf weleens af: Hoe kan een schip zo stabiel op het water liggen tijdens het varen? Dit heeft alles te maken met ballastwater. Op het moment dat een schip een lading lost in een haven, dan neemt het water op in speciale tanks. Dit wordt gedaan om het schip in balans te houden. Het ballastwater dient vervolgens ergens anders weer te worden geloosd, nadat het schip een nieuwe lading oppakt. 

Belang van beheer van ballastwater

Ballastwater zit over het algemeen vol met kleine diertjes, planten en bacteriën, die zijn meegenomen uit het gebied waar het ballastwater is ingenomen. Wanneer het ballastwater weer aan de andere kant van de wereld geloosd wordt, dan kan dit al snel voor problemen zorgen. Het is daarom belangrijk dat er een goed beheer van ballastwater plaatsvinden om problemen met het ecosysteem te voorkomen. Gelukkig zijn daar tegenwoordig ook oplossingen voor. 

Ballastwater en het ecosysteem

Wanneer organismen meereizen via het ballastwater, dan kunnen deze invasieve soorten gaan leven in andere omgevingen. Hierdoor worden inheemse planten en dieren verdrongen en kan er schade aan het ecosysteem worden aangericht. Sommige van deze soorten groeien snel en kunnen daardoor niet goed gecontroleerd worden. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld vissen en andere zeedieren verdreven worden die normaal in dit gebied leven.

Een bekend voorbeeld is bijvoorbeeld de zebra mossel. Dit klein schelpdier komt van oorsprong uit de Zwarte Zee en is inmiddels verspreid door andere delen van de wereld, zoals Noord-Amerika en Europa, door het ballastwater. Ondanks dat dit niet direct als een gevaar klinkt, is het zeker wel schadelijk. De zebramossel verstopt pijpleidingen, veroorzaakt schade aan boten en verandert ecosystemen. 

Water behandelen voordat het geloosd wordt

Een effectief ballastwaterbeheer is van belang om problemen te voorkomen. Denk hierbij aan het voorkomen van schadelijke organismen en bacteriën die zich kunnen verspreiden over de gehele wereld. Door het ballastwater goed te behandelen voordat het uit het schip wordt geloosd, kunnen de organismen verwijderd of gedood worden. Hierdoor wordt het risico op schade aan andere zeeën en kustgebieden verkleind. 

Op het moment dat er geen ballastwaterbeheer toegepast worden, dan blijven problemen met invasieve soorten groeien. Hierdoor kunnen bepaalde vissen en planten verdwijnen, schade aan visserijen veroorzaakt worden en hoge kosten met zich meebrengen voor het herstellen van ecosystemen. 

Hoe gaat ballastwaterbeheer in zijn werk?

Tegenwoordig zijn schepen verplicht om hun ballastwater te behandelen volgens internationale regels. Dit wil zeggen dat schepen speciale technologieën dienen te gebruiken om schadelijke organismen te verwijderen of te doden. Hierbij kunnen werknemers in de scheepvaart kiezen voor verschillende behandelmethodes: 

• Filtratie
  Ballastwater gaat bij filtratie eerst door een filter heen dat de grote deeltjes verwijdert. Denk hierbij aan kleine visjes of schelpen.
  
  
• UV-licht
  Er zijn schepen die gebruikmaken van ultraviolet licht. Dit licht wordt gebruikt om micro-organismes te doden. Dit is daarom ook een milieuvriendelijke methode doordat er geen gebruikgemaakt wordt van chemicaliën.
  
  
• Chemicaliën
  Een andere methode is om gebruik te maken van chemicaliën, zoals chloor. Door chloor toe te voegen aan het ballastwater, kunnen organismen gedood worden. Het voordeel hiervan is dat er geen schade aangericht kan worden aan de zee.
  
  
• Hitte
  Sommige systemen verwarmen het ballastwater tot een bepaalde temperatuur. Deze hogere temperaturen zorgen ervoor dat de organismen in het ballastwater zullen sterven. 

Bovendien moeten schepen ook precies bijhouden waar en wanneer ze ballastwater innemen en lozen. Dit zorgt ervoor dat schippers zich aan regels moeten houden om verspreiding van schadelijke soorten te verminderen. 

Ballast water lijkt dus misschien voor velen een onbelangrijk detail in de scheepvaart, maar dit is het niet. De impact op het milieu is aanzienlijk en een goed beheer voorkomt schade met gevolgen voor de volksgezondheid, de economie en ecosystemen.