Ook kritische kanttekeningen in raad bij verhogen starterslening

GOEREE-OVERFLAKEE - Starters die een woning willen kopen, kunnen op Goeree-Overflakkee vanaf nu tot 40.000 euro lenen via de starterslening voor een woning die binnen de categorie ‘betaalbaar’ van maximaal 405.000 euro blijft. Een amendement van CDA, SGP, GOLV en de PvdA werd vorige week nipt aangenomen.

Door Gert Klok

Dat was toch vorige week al in het nieuws, zal een oplettende lezer zich afvragen. Dat klopt, in een bericht van het CDA legde indiener Tim Jochems uit waarom het wat hem betreft zo belangrijk was om de starterslening te verhogen. Het bericht leverde kritische opmerkingen op aan het adres van de redactie vanuit andere partijen, omdat er wel meer te zeggen was over het besluit en de overwegingen om voor of tegen te stemmen. En daarmee had men wel een punt. Alle partijen gaven tijdens de bespreking bijvoorbeeld aan dat ze voor het overeind houden van de starterslening zijn, zoals ook het originele raadsvoorstel was. Ook een ruimer budget werd gesteund. Met name de mogelijkheid om meer te lenen ging verschillende partijen echter te ver en ook partijen die het amendement (waarin de verhoging van 30.000 naar maximaal 40.000 euro is geregeld) wel steunden, hadden wat kanttekeningen.

Prijsopdrijving

Wat is bijvoorbeeld het prijsopdrijvende effect van het verhogen van de starterslening? Met name Weydema (VVD) en Pipping (ChristenUnie) spraken hierover hun zorgen uit. Van der Tang (SGP) begreep die zorg, maar gaf aan dat uit onderzoek van het Kadaster geen duidelijk verband wordt aangetoond. Dat wil overigens niet zeggen dat die er niet kan zijn, benadrukte het SGP-raadslid, maar dat zal in beperkte mate zijn, verwachtte hij. Gevraagd naar zijn visie door raadslid Wesdorp (TOG), gaf ook wethouder Daan Markwat aan dat het effect van prijsopdrijving zeker kan optreden als de vraag groter wordt en het aanbod beperkt is. Begin december 2024 stond de teller al op vijftig startersleningen, meer dan waarin het potje voorziet.

Verstandig?

Een andere opmerking vanuit onder meer VKGO (Nijssen), D66 (Verlegh), ChristenUnie (Pipping) en TOG (Wesdorp) was dat de gemeente in de nabije toekomst al grote financiële uitdagingen voor de kiezen krijgt. Is het verhogen van het budget voor startersleningen dan wel verstandig, vroegen ze zich af. Dat is aan de raad om te bepalen, was het duidelijke antwoord van de wethouder. Van der Tang merkte op dat de daadwerkelijke kosten niet zo hoog zijn als de 1,1 miljoen euro die extra beschikbaar wordt gesteld (er is nu in totaal 3 miljoen euro beschikbaar), maar dat het onder aan de streep om enkele duizenden euro’s per jaar gaat. De gemeente neemt namelijk alleen een deel van de rentelasten voor haar rekening. 

Hogere maandlasten

Een derde zorg was het effect op de starters zelf. Die 40.000 euro moet wel worden afgelost en zorgt voor hogere maandlasten, merkte onder meer Verlegh op. Zijn er problemen met het aflossen van de starterlening, wilde Pipping weten. Volgens wethouder Markwat zijn geen signalen bekend van problemen met de aflossing van de lening. Van der Tang merkte op dat huizenkopers bij de aankoop als het goed is adequaat worden geadviseerd, ook over de gevolgen voor de maandlasten bij het aangaan van een starterslening. Grinwis (PvdA) merkte op dat de prijzen enorm zijn gestegen en dat het verhogen van het budget door inflatie reëel is een stimulans voor jongeren om op het eiland te blijven wonen. Het is wat hem betreft bovendien een signaal aan de projectontwikkelaars om echt betaalbaar te bouwen. 

Gespeelde verbazing

Jochems ging niet over een nacht ijs met zijn amendement en vroeg ook om ambtelijk advies. Heel goed, maar daar is niets van terug te zien in het amendement, aldus Nijssen. Dat laatste klopt, het ambtelijk advies luidde heel kort samengevat dat het verhogen van de starterslening praktisch uitvoerbaar is, maar dat dit mogelijk niet het juiste moment is om te doen. Dit werd onderbouwd met vergelijkbare argumenten als die van de partijen die kritisch waren op de verhoging. De verbazing die Jochems vorige week uitsprak in het bericht over het feit dat alle oppositiepartijen tegenstemden, komt daarmee toch in een iets ander daglicht te staan.