Calando nieuwe stijl: een droom die werkelijkheid is geworden

MIDDELHARNIS - Van een straat in een Dirkslandse woonwijk naar een landgoed aan de rand van Middelharnis. Hospice Calando verhuist naar een gloednieuw landelijk gelegen gebouw, dat tweeënhalf keer zo groot is en dus ruimte biedt aan meer bewoners. Voor John Kremers, voorzitter van de raad van bestuur, geldt dat zijn droom werkelijkheid is geworden.

Door Kees van Rixoort

Calando ging in 1998 open in twee met elkaar verbonden woningen aan de Vivaldilaan in Dirksland. Het was een van de eerste hospices in Nederland. In het pand, dat in 2012 flink is aangepast, konden vijf mensen palliatieve zorg ontvangen. Dat is zorg in de laatste levensfase.

363 dagen bouwen

Tot 2018 stond Calando -de naam is ontleend aan de muzikale term voor ‘afnemend’- onder leiding van Janneke Koningswoud. Haar opvolger is John Kremers, die zojuist de nieuwbouwoperatie achter de rug heeft. “In november 2022 ging de eerste paal de grond in. Na, om precies te zijn, 363 dagen is de bouw klaar”, vertelt Kremers daags voor de opening van het nieuwe pand aan de Oudelandsedijk in Middelharnis.
“Toen ik hier bijna zes jaar geleden kwam, had ik een droom: op drie eilanden een Calando. Naast Goeree-Overflakkee ook Voorne-Putten, waar 60 procent van onze bewoners vandaan komt, en de Hoeksche Waard. We zouden op Voorne-Putten gaan bouwen, samen met de Catharina Stichting, maar toen ik hoorde dat in Rozenburg een hospice was gerealiseerd, zei ik: dat gaan we niet doen op zo’n korte afstand, de stekker gaat eruit.”

Twee hospices onder één dak

Daar gaat je droom. Wat nu? Kremers: “We hebben in één week tijd een nieuwe strategie bedacht, kijkend vanuit onze missie en visie: meer onderscheidend zijn en ook toegankelijk zijn voor mensen met gedragsproblematiek die nog kort te leven hebben. Bijvoorbeeld mensen met dementie, die veelal dwalen en nu tussen wal en schip vallen als ze hospicezorg nodig hebben. Wat wij wilden is in feite: twee hospices onder één dak, zonder een verpleeghuis te zijn voor de nieuwe doelgroep en zonder af te wijken van de regel dat de levensverwachting van onze bewoners maximaal drie maanden is.”
De grote uitdaging was om een locatie te vinden voor het bouwen van zo’n hospice nieuwe stijl. “We zijn lange tijd bezig geweest met de zusterflat aan de Boezemweg in Dirksland”, blikt Kremers terug. “Maar dat ging uiteindelijk niet door omdat de aankoop van extra grond nodig was om onze plannen te realiseren, en dat was te duur. We hebben ook gekeken aan de Mozartsingel, eveneens in Dirksland, maar ook daar liepen we tegen de hoge grondprijs op. Toen zagen we het landgoed in Middelharnis, dat te koop was: een stuk land van 50.600 vierkante meter.”

Uitbreiden was nodig

En daar is het nieuwe Calando gebouwd. Het is een hospice met twaalf kamers, zeven meer dan het pand aan de Vivaldilaan, dat ruim vijfentwintig jaar is gebruikt. Vier kamers zijn voor de nieuwe doelgroep en acht -verdeeld over twee afdelingen- voor wat Kremers de reguliere hospicebewoners noemt. De afdelingen zijn strikt gescheiden, zodat er inderdaad sprake is van twee hospices onder één dak. Het pand is overigens zo vormgegeven, dat, afhankelijk van de behoefte, ‘schuiven’ tussen de afdelingen mogelijk is.
“Uitbreiden was sowieso nodig”, geeft Kremers als reden voor de nieuwbouw. “Wij nemen zeventig tot tachtig mensen per jaar op in het hospice. Daarnaast moesten we steeds zeventig tot tachtig keer nee verkopen. Dat is nu anders. We dachten: als we toch gaan uitbreiden, dan willen we ook iets betekenen voor de doelgroep die nu nergens terecht kan.”

Alles is ruim 

Het gebouw, ontworpen door architectenbureau Roodkapje in Tilburg, is gebouwd volgens de blauwdruk die er al lag voor de Boezemweg. Het is een pand met een begane grond en een verdieping, een patio en een dakterras met een panoramisch uitzicht over het landgoed en het aangrenzende polderland.
“Het gebouw is duurzaam”, zegt Kremers. “We hebben ontzettend veel zonnepanelen en triple glas. Het pand is natuurlijk ook aardgasloos. Het past echt goed in de omgeving, ook omdat er veel hout is gebruikt aan de buitenkant. Ik vind dat het gebouw een warme uitstraling heeft. De kamers zijn groot en elke afdeling heeft eigen sanitair, een huiskamer, een keuken en ook een eigen buitenruimte. Er is voor gekozen om alle bewonerskamers te laten aansluiten op de huiskamers en keukens, om iedereen meer te betrekken bij het dagelijks leven. Het is huiselijk en alles is ruim, heel functioneel en praktisch voor de verpleegkundigen. Het gebouw is trouwens zo ontworpen dat er, mocht dat nodig zijn, een andere bestemming aan het gebouw kan worden gegeven.”

Herinneringsbos

Het landgoed rond Calando is door alle regenval nog niet helemaal ingericht. Wel zijn er al paden -iedereen kan hier een wandeling maken- en twee toegangswegen. Een deel van het grote perceel krijgt een bijzondere bestemming: een herinneringsbos, bestaande uit bomen die worden geplant voor iedereen die zijn of haar laatste levensfase heeft doorgebracht in Calando.
Kremers vertelt dat de realisering van het nieuwe hospice een coproductie was. Een ontwerpteam, bestaande uit personeelsleden van Calando, boog zich over het interieur en de indeling van het pand. De organisatie was met een vertegenwoordiging in het bouwteam ook nauw betrokken bij het bouwproces. Het bouwen was in handen van bouwbedrijf Stout uit Sliedrecht, dat in opdracht van Calando vooral samenwerkte met ondernemers uit de omgeving.

Goedgeefsheid

De realisering van een hospice dat tweeënhalf keer zo groot is, is een megaoperatie. Die houdt ook in dat er veel meer personeel nodig is. Kremers: “We hebben vijftien verpleegkundigen aangenomen en er zijn ook extra vrijwilligers geworven. Het wordt echt groot…”
De megaoperatie vergt ook een forse investering. Toch had Calando – beter gezegd: het voorzieningenfonds van het hospice – de bank niet nodig. “Wat wij nu doen is het resultaat van vijfentwintig jaar schenkingen, legaten en erfenissen. Zonder de goedgeefsheid van de bevolking was dit niet gelukt.”
Op 5 januari was de opening van het nieuwe gebouw, door commissaris van de Koning Jaap Smit, en de onthulling van het nieuwe logo. Een dag later hield Calando open dag, ’s morgens voor de verwijzers en ’s middags voor het publiek. De verhuizing van de bewoners van Dirksland naar Middelharnis, tot slot, was gepland voor de week erna, op donderdag 11 januari.

Droom verwezenlijkt

John Kremers begon zes jaar geleden met een droom van drie hospices op drie eilanden. Het is er één geworden, op Goeree-Overflakkee: een hospice nieuwe stijl. “Mijn droom is verwezenlijkt”, lacht Kremers. “Dit is mijn kind. Hier heb ik alle energie ingestopt die ik heb. Dit is het dan: een prachtig gebouw in een prachtige omgeving. Wat wil je nog meer?”

Nog meer over Hospice Calando op de volgende pagina’s.