Voedselproducent Goeree-Overflakkee: samen vooruit richting de toekomst
GOEREE-OVERFLAKKEE - Boeren met ’t oag op maerege. Daar is de agrarische sector op Goeree-Overflakkee volop mee bezig. Farming for the Future kun je ook zeggen. Dat begrijpen ze ook ‘aan de overkant’, in het provinciehuis bijvoorbeeld. Daarom kreeg de bijeenkomst over de agrarische toekomst, half maart in de Beroepscampus, niet de Flakkeese naam, maar de Engelse. Farming for the Future, dat klinkt bovendien lekker wereldwijs en innovatief.
Door Kees van Rixoort
Overal in het land zijn ‘gebiedsprocessen’ aan de gang. Agrariërs, natuurorganisaties, waterschappen en andere overheden werken samen aan een gebiedsplan. Daarin staan de kenmerken van het gebied, de uitdagingen die er zijn en de plannen om het gebied toekomstbestendig te maken.
De belangrijkste uitdagingen op Goeree-Overflakkee zijn droogte, wateroverlast en verzilting. Er is een verbetering van de waterkwaliteit nodig en het versterken van de balans tussen landbouw, natuur en landschap.
Samen een visie
Tijdens de Farming for the Future-bijeenkomst kwamen deze thema’s aan bod: innovaties, water, verbreding van de agrarische sector met bijvoorbeeld zorg en recreatie en ook kringlooplandbouw. De aandacht voor onderwijs ontbrak niet, wat niet vreemd is als je toekomstgericht aan de slag gaat en een bijeenkomst organiseert in de Beroepscampus… Farming for the Future was ook bedoeld om stil te staan bij het afronden van het gebiedsplan voor Goeree-Overflakkee.
“We hebben samen een visie opgesteld”, zegt wethouder Henk van Putten (CDA). “Ondernemers van de kop tot de staart op het eiland, uit alle sectoren: akkerbouw, veeteelt, intensief, extensief hebben allereerst een landbouwvisie opgesteld. De natuurpartijen hebben dat ook gedaan, evenals het waterschap. Daaruit is het gebiedsplan voor Goeree-Overflakkee ontstaan. Met allerlei projecten.”
De sector vieren
De provincie moet er nog een klap op geven. Maar in feite is de opbrengst van het hele proces nu al merkbaar. “We willen samen vooruit”, verwoordt Hanneke de Baar, voorzitter van de eilandelijke LTO, die opbrengst. “We doen dit met z’n allen, het is een samenspel. Er zit veel energie in het gebied.”
“Ja, we hebben het met elkaar gefikst”, reageert Henk van Putten. “Je merkt inderdaad dat er veel energie is op Goeree-Overflakkee. Niet voor niets zie je hier ook veel jonge bedrijfsopvolgers. Het gaat van generatie op generatie… Je ziet ook overal innovaties, samen met ‘de wetenschap’ en technische bedrijven. Daar willen we graag aandacht aan geven, ook richting de provincie, en daarom hebben we Farming for the Future georganiseerd. Trouwens ook om de sector te vieren. We mogen er best trots op zijn.” De bijeenkomst trok honderdzestig bezoekers, onder wie twee gedeputeerden van de provincie Zuid-Holland en dijkgraaf Bonjer van waterschap Hollandse Delta.
Zoetwater
Een belangrijk thema is de vraag naar zoetwater. Op Goeree-Overflakkee zijn water en landbouw nauw met elkaar verbonden. “Zonder zoetwater teel je geen goed renderend gewas”, omschrijft Hanneke de Baar het grote belang. Toenemende fenomenen als droogte, wateroverlast na piekbuien en verzilting vragen dan ook continu aandacht.
Blijven de rivieren zorgen voor voldoende zoetwater? Hoe ziet de stijging van de zeespiegel eruit en wat voor invloed heeft die op de verzilting? De antwoorden op dit soort vragen raken niet alleen de landbouw, maar ook de industrie. En niet te vergeten de bewoners, voor wie de beschikbaarheid van schoon drinkwater een noodzaak is.
Nieuwe balans
In de tijd van de ruilverkaveling, schetsen Van Putten en De Baar, was het credo om zo snel mogelijk van overtollig water af te komen. Nu is het beter om in tijden van extreme neerslag water op te slaan en dat te gebruiken als er langdurige droogte is. “We moeten een nieuwe balans vinden in de wateropgave”, zegt de wethouder. “Net zoals er een nieuwe balans nodig is als het gaat om ecologie en biodiversiteit. Op het gebied van agrarisch natuurbeheer zijn al belangrijke stappen gezet.”
Nu is het zaak dat de provincie het gebiedsplan van Goeree-Overflakkee vaststelt. Dan komen er financiën naar het eiland om de toekomstgerichte projecten uit te voeren. Hanneke de Baar: “Ik heb net ingesproken bij de provincie. Ik denk dat de boodschap is overgekomen, ja. Met de uitvoering van de eerste projecten hopen we dit jaar nog aan de gang te gaan.”
Ons geluid laten horen
Terug naar de wateropgave. Op Goeree-Overflakkee - dat zeer vruchtbare grond heeft, maar bijvoorbeeld rond Herkingen ook moet kampen met verzilting - is nog altijd voldoende zoetwater voor de teelt van allerlei gewassen, zoals aardappelen en uien, maar ook spruiten en bieten. Agrariërs hoeven niet over te schakelen op gewassen die minder zoetwater nodig hebben.
“Innovaties als peilgestuurde drainage en wateropslag helpen. Maar die zijn wel kostprijsverhogend”, zegt Hanneke de Baar. “Teelten opgeven is niet de insteek van de boeren. Ook de provincie ziet Goeree-Overflakkee als voedselproducent.”
“Daarom is het goed om overal aan tafel te zitten en ons geluid te laten horen”, verwoordt wethouder Henk van Putten de rol van de gemeente. “Gelukkig werken we ook steeds meer en beter samen met het waterschap. Dat is hard nodig.”
De gemeente nam ook het initiatief om alle partijen samen te brengen op weg naar een gebiedsvisie en, bij de afronding daarvan, de bijeenkomst Farming for the Future. Boeren met ’t oag op maerege dus.
