Geluk in de stal: Janneke voelt zich thuis tussen haar ‘dames’
SOMMELSDIJK - Nog voordat de dag echt begint, staat Janneke Klepper al in de stal. De laarzen aan, even de hond begroeten en dan direct door naar de kalfjes die gevoerd moeten worden. Op het melkveebedrijf in Sommelsdijk waar ze werkt, begint de dag volgens een vast ritme. Toch voelt het voor haar nooit als een sleur. “Als ik het erf op rijd, denk ik: yes, we zijn er weer,” zegt ze. “Dan heb ik er gewoon zin in.”
Tekst en foto's: Kristel Tieleman
De ochtenden verlopen volgens een duidelijke structuur, en juist die vaste volgorde geeft houvast in een werkdag die verder alle kanten op kan gaan. Janneke begint bij de jongste dieren, controleert of ze goed drinken en er gezond uitzien, en werkt zich daarna door naar de stal met melkkoeien. Daar maakt ze de ligboxen schoon, strooit kalk en zaagsel en houdt ze via een app in de gaten welke koeien nog gemolken moeten worden. Het werk is fysiek en vraagt om constante alertheid. “Je bent eigenlijk de hele tijd aan het kijken,” legt ze uit. “Je ziet snel genoeg als er iets niet klopt.”
Hoewel die ochtenden grotendeels voorspelbaar zijn, geldt dat niet voor de rest van de dag. Na de pauze hangt het af van wat er speelt op het bedrijf. Soms moeten er koeien geïnsemineerd worden, soms komt de dierenarts langs of vraagt een situatie directe aandacht. Die afwisseling maakt het werk voor haar juist aantrekkelijk. “Geen dag is hetzelfde. Dat vind ik er mooi aan.” Daarbij krijgt ze veel verantwoordelijkheid, waar ze vooral dankbaar voor is. Ze weet wat er moet gebeuren en krijgt het vertrouwen om dat zelfstandig op te pakken.
Band met dieren
Dat Janneke zich sterk verbonden voelt met haar werk, blijkt uit de manier waarop ze over de dieren praat. Ze woont zelf in Ouddorp en niet op de boerderij, maar dat maakt voor haar weinig verschil in betrokkenheid. “Ik noem ze altijd mijn koeien, mijn dames,” zegt ze. “Je kent ze op een gegeven moment allemaal.” Waar buitenstaanders misschien vooral een groep dieren zien, ziet zij individuen met ieder hun eigen karakter en gedrag. Juist dat maakt haar werk voor haar bijzonder. “Je hoeft maar te kijken en je weet al: er is iets niet goed, of juist wel.”
Die betrokkenheid stopt niet wanneer ze naar huis gaat. Ook in haar vrije tijd blijft ze de dieren volgen. “Als ik vrij ben, kijk ik toch bijna iedere dag even op de app hoe het gaat,” vertelt ze. “Als er iets is, neem ik dat wel mee naar huis. Dat kan ik niet loslaten.” Het werk zit daarmee niet alleen in haar handen, maar ook in haar hoofd.
Tegelijkertijd maakt die band het werk soms zwaar. “Als er een dier ziek wordt of doodgaat, dat blijft moeilijk. Dat went nooit,” zegt ze eerlijk. Ze herinnert zich een kalfje dat na een zware geboorte uiteindelijk niet overleefde. “Dan doe je er alles aan om zo’n dier erdoorheen te helpen, en als het dan toch misgaat… dat is gewoon verdrietig.” Zulke momenten horen bij het werk, maar blijven indruk maken, hoe lang ze het ook doet.
De moeite waard
Daar tegenover staan momenten die het werk voor haar juist zo bijzonder maken. Vooral geboortes blijven indruk maken, ook na jaren ervaring. “Dat blijft iedere keer weer bijna
magisch,” zegt ze. “Er komt ineens een levend dier, en vaak staat het binnen tien minuten al. Dan denk je echt: hoe dan?” Voor haar krijgt dat extra betekenis doordat ze vaak zelf betrokken is bij het hele proces, van inseminatie tot geboorte. “Als ik die koe zelf heb geïnsemineerd en je ziet het kalf geboren worden, dan is het cirkeltje rond.”
Dat ze uiteindelijk in deze sector terechtkwam, was niet vanzelfsprekend. Ze werkte eerder in het onderwijs, maar combineerde dat met werk op de boerderij. Die combinatie bleek niet houdbaar. “Je bent bij allebei nooit klaar,” zegt ze. “Toen heb ik de keuze gemaakt om volledig voor de boerderij te gaan.” Die beslissing heeft ze nooit betreurd. Het werk past bij haar, bij wie ze is en waar ze energie van krijgt. “Ik moet echt ziek zijn wil ik met tegenzin naar mijn werk gaan.”
Naast het werk in de stal zit Janneke in het seizoen ook op de trekker. Zo helpt ze bijvoorbeeld met werkzaamheden op het land, zoals het schudden van gras of het binnenhalen van balen. Hoewel ze dat werk leuk vindt om te doen, ligt haar hart duidelijk bij de dieren. Daar voelt ze zich het meest op haar plek.
Als vrouw in de sector merkt ze dat er in de loop der jaren iets veranderd is. Waar vroeger vaak automatisch naar de man werd gevraagd, wordt ze nu steeds vaker direct aangesproken. Toch bestaan er nog vooroordelen. “Soms zeggen mensen: ‘Jij werkt tussen de koeien?’ Alsof dat niet bij me past.” Tegelijkertijd ziet ze dat steeds meer vrouwen hun plek vinden in de agrarische sector.
Wat haar werk uiteindelijk zo bijzonder maakt, zit niet in één specifiek moment, maar in het geheel. In het zien dat de dieren gezond zijn, dat alles loopt zoals het moet en dat haar werk daar direct aan bijdraagt. “Als de koeien het goed doen, dan ben ik tevreden,” zegt ze. “Daar doe je het voor.” Het is die combinatie van verantwoordelijkheid, afwisseling en liefde voor dieren die maakt dat ze iedere ochtend weer met hetzelfde gevoel het erf oprijdt. “Het is hard werken,” zegt ze. “Maar het is heerlijk werk.”
