Het scherpste politieke debat van de avond ontstond bij de afvalinzameling. (Foto: RAD)
Het scherpste politieke debat van de avond ontstond bij de afvalinzameling. (Foto: RAD)

Afvaldossier maakt nieuwe verhoudingen in raad duidelijk

Algemeen

MIDDELHARNIS - Op papier oogde de raadsvergadering van donderdagavond als een ‘tussenvergadering’. De verkiezingen liggen nog vers achter ons, een nieuwe coalitie is nog niet gevormd en de agenda was overzichtelijk. Toch bleek de avond meer politieke lading te hebben dan vooraf werd verwacht. Achter besluiten over sport, erfgoed en afval tekenden zich voorzichtig nieuwe verhoudingen af. En opvallend genoeg begon dat met een debat over een voorzittershamer.

Door Piet Verolme

De raad stelde donderdag onder meer een investeringsbudget van € 274.600 exclusief btw beschikbaar voor robotmaaiers en aanvullende voorzieningen bij voetbalverenigingen. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de eerder gekozen route waarbij onderhoud meer in zelfwerkzaamheid plaatsvindt. Volgens de berekeningen levert dit op termijn lagere onderhoudskosten op dan traditioneel maaibeheer.

De discussie ging echter over meer dan techniek alleen. Verschillende fracties keken al vooruit naar de vraag hoeveel verantwoordelijkheid uiteindelijk bij de gemeente blijft en hoeveel richting verenigingen verschuift. Vanuit het CDA werd voorzichtig de gedachte neergelegd of verenigingen op termijn mogelijk zelf beheerder kunnen worden van de systemen. Daarmee kreeg een praktisch besluit ongemerkt ook een bestuurlijke laag: wat blijft een gemeentelijke taak en waar verschuift verantwoordelijkheid?

Fort Prins Frederik blijft bestuurlijke opgave

Een tweede groot dossier betrof Fort Prins Frederik in Ooltgensplaat. De raad stemde in met een investeringsbudget van € 650.000 voor de restauratie van de voorgevel van de kazerne, onder voorbehoud van subsidies. Naar verwachting kan ongeveer driekwart van het bedrag extern worden gefinancierd. (Tekst gaat verder onder de afbeelding)


Fort Prins Frederik. (Foto: Merel Tuk)

De discussie ging niet zozeer over de noodzaak van restauratie - de gemeente heeft als eigenaar een wettelijke instandhoudingsplicht - maar vooral over het eindperspectief. Meerdere fracties vroegen zich af wanneer het fort daadwerkelijk een exploitant krijgt en hoelang de gemeente eigenaar en investeerder blijft.

Wethouder Markwat gaf aan dat een nieuwe kwartiermaker aan de slag gaat om de exploitatiemogelijkheden verder uit te werken. Tegelijk bleef voelbaar dat het fort een dossier blijft waar de raad de komende jaren regelmatig op terugkomt. Niet alleen vanwege het erfgoed, maar ook vanwege de financiële en bestuurlijke consequenties.

Eerst de hamer

Het meest opvallende moment van de avond kwam vervolgens uit onverwachte hoek. SGP’er Erwin Guijt diende een motie in om de historische voorzittershamer terug te brengen in de vergaderingen.

In de motie stond met zichtbaar plezier dat de hamer “een eenzaam bestaan leidt in de duistere krochten van het griffie-archief” en dat ook de term slagkracht best letterlijk genomen mag worden. Bovendien wees de SGP erop dat vrijwel alle omliggende gemeenten nog met een voorzittershamer werken.

De motie kreeg echter meer betekenis dan alleen een knipoog naar traditie. Burgemeester Ada Grootenboer-Dubbelman ontraadde het voorstel nadrukkelijk. Zij ziet de voorzittershamer als een symbool van hiërarchie en macht dat niet past bij haar stijl van voorzitten, waarin gelijkwaardigheid en verbale sturing centraal staan.

De raad dacht daar anders over. Met 16 stemmen voor en 11 tegen werd de motie aangenomen en keert de voorzittershamer terug in de raadsvergaderingen. Op dat moment leek het een luchtig intermezzo. Achteraf kreeg het debat meer betekenis. (Tekst gaat verder onder de afbeelding) 


De oude voorzittershamers liggen stof te verzamelen in het archief. (Foto gegenereerd met behulp van AI)

Afvaldossier legt nieuwe lijnen bloot

Het scherpste politieke debat van de avond ontstond bij de afvalinzameling. TOG, CDA en D66 dienden gezamenlijk een motie in om de verdere voorbereiding en invoering van gepersonaliseerde PMD-zakken voorlopig stil te zetten. De motie werd aangenomen en zet daarmee een pauzeknop op een onderdeel van het grondstoffenbeleid.

Dat besluit is opmerkelijk. Nog geen jaar geleden stemden dezelfde partijen in met de gekozen route, inclusief de inzet van herleidbare PMD-zakken. Ook het Grondstoffenbeleidsplan 2026-2030 werd eerder breed gedragen vastgesteld. Nu wordt juist op dat onderdeel alsnog op de rem getrapt.

De officiële reden is dat ondertussen nadrukkelijk naar alternatieven wordt gekeken, waaronder machinale nascheiding. Volgens de indieners is het niet verstandig om nog verder te investeren in voorbereiding, communicatie en organisatie wanneer een andere route mogelijk dichterbij komt.

Toch bleef tijdens het debat voelbaar dat het dossier breder ligt. Het onderzoek naar nascheiding loopt nog en de financiële gevolgen zijn nog niet uitgewerkt. Ook staat nog niet vast of een andere route daadwerkelijk goedkoper uitpakt. Daarmee kreeg de discussie onvermijdelijk ook een politieke laag.

Opvallend was bovendien dat wethouder Markwat de motie feitelijk als overbodig bestempelde. Volgens het college waren nog geen financiële verplichtingen aangegaan en lag de voorbereiding al grotendeels stil in afwachting van het onderzoek. Inhoudelijk veranderde er op korte termijn dus weinig. Politiek werd er echter wel een zichtbaar signaal afgegeven.

Interessant

Juist dat maakt dit dossier interessant. Niet omdat het over afval gaat, maar omdat hier zichtbaar werd hoe met recent vastgesteld beleid wordt omgegaan. Eerder genomen besluiten blijken opnieuw bespreekbaar zodra politieke verhoudingen verschuiven. Dat is een legitieme politieke keuze, maar het zet ook de vraag op tafel hoe bestuurlijke continuïteit eruitziet in de aanloop naar een nieuw college.

De voorzittershamer keerde donderdag terug als symbool van traditie. Maar misschien liet de avond vooral zien dat niet alleen gebruiken terugkeren, maar ook politieke verhoudingen opnieuw worden gevormd. De symboliek bleek inderdaad groter dan gedacht.