Wonen belangrijkste thema bij verkiezingen, vertrouwen in lokale politiek verdeeld

di 17 mrt, 10:00 Algemeen

GOEREE-OVERFLAKKEE - De deelnemers aan het eerste onderzoek van het nieuwe Opiniepanel Goeree-Overflakkee lijken de gemeenteraadsverkiezingen van morgen (woensdag 18 maart) bepaald niet links te laten liggen. De bereidheid om te gaan stemmen is groot, wonen is met afstand het belangrijkste verkiezingsthema en tegelijkertijd is het vertrouwen in de lokale politiek allesbehalve onverdeeld. Ook uit de open reacties blijkt dat veel inwoners vooral duidelijkheid, openheid en beter luisteren van de politiek verwachten.

Door Gert Klok

Aan het onderzoek van Eilanden-Nieuws en Omroep Archipel deden in totaal 121 mensen mee. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat het aantal deelnemers en de samenstelling van het panel niet representatief is voor de bevolking in het verzorgingsgebied. Vooral oudere leeftijdsgroepen zijn relatief sterk vertegenwoordigd, terwijl jongeren ondervertegenwoordigd zijn. Toch geven de uitkomsten een beeld van wat er leeft onder betrokken inwoners die de lokale politiek volgen.

Vrijwel alle deelnemers aan het opiniepanel zijn van plan om te gaan stemmen. Dat hangt waarschijnlijk ook samen met het feit dat veel deelnemers de lokale politiek actief volgen. Zeven op de tien geven aan de gemeentepolitiek vaak of regelmatig te volgen. Slechts een beperkte groep zegt dit zelden of nooit te doen. Het onderzoek lijkt daarmee vooral een beeld te geven van inwoners die zich in meer of mindere mate betrokken voelen bij de lokale besluitvorming.

Stemkeuze draait vooral om lokale politiek

Voor de meeste deelnemers is vooral de gemeentelijke politiek zelf bepalend bij het maken van hun keuze. De helft zegt dat de lokale politiek zwaarder weegt dan de landelijke. Daarnaast geeft een derde aan dat beide ongeveer even belangrijk zijn. Slechts een kleine groep laat de landelijke politiek het zwaarst meewegen.

Bij de vraag op welke partij de deelnemers aan het onderzoek nu zouden stemmen, werden Trots op Goeree-Overflakkee, CDA en SGP het vaakst aangeklikt. Tegelijk is een aanzienlijke groep nog zwevend: een op de vijf deelnemers weet nog niet op welke partij hij of zij zou stemmen. Gezien het beperkte aantal deelnemers aan het onderzoek is dit dan ook nadrukkelijk geen betrouwbare peiling. Woensdagavond weten we meer.

Wonen belangrijkste thema

Als het gaat om de inhoudelijke afwegingen bij de stemkeuze, is wonen veruit het belangrijkste onderwerp. Betaalbaarheid van woningen en nieuwbouw worden het vaakst genoemd. Daarna volgen leefbaarheid, gezondheidszorg, voorzieningen per kern, veiligheid en handhaving en bestuur en betrouwbaarheid. In de open antwoorden wordt het woningvraagstuk regelmatig persoonlijk gemaakt. Zo schrijft een deelnemer: “Mijn dochter is 25 en kan niet op zich zelf wonen.”
Ook anderen benadrukken dat vooral jongeren moeite hebben om een woning te vinden. “Betaalbare woningen voor de kinderen op het eiland”, schrijft een respondent. “Stoppen met asielopvang. Kost genoeg allemaal. Eerst de Nederlanders voor laten die alleen maar nee te horen krijgen”, aldus een andere deelnemer.

Naast wonen speelt ook leefbaarheid een grote rol in de reacties. Meerdere deelnemers benadrukken dat voorzieningen in de dorpen behouden moeten blijven. “De leefbaarheid in de dorpen. Zoals een ontmoetingsplek voor inwoners in ieder dorp”, schrijft een deelnemer. “Blijven voorzieningen zoals een dorpshuis voor de gemeenschap makkelijk toegankelijk?”, vraagt een andere deelnemer zich af. Daarnaast komt zorg geregeld terug als belangrijk onderwerp. Deelnemers noemen onder meer huisartsenzorg, mantelzorg en ouderenzorg als belangrijke aandachtspunten. 

Een ander terugkerend thema is de identiteit van het eiland, waaronder de zondagsrust. “Zondagsrust, uniek en belangrijk”, schrijft een respondent. Tegelijk zijn er ook deelnemers die juist pleiten voor meer vrijheid, bijvoorbeeld voor winkeliers om op zondag open te gaan. “Winkels moeten open mogen. Of ze het dan doen is aan henzelf”, aldus een andere deelnemer. 

In een recent onderzoek van RTL Nieuws kwam veiligheid naar voren als heel belangrijk thema op het eiland. Dit thema is ook terug te zien in het opiniepanelonderzoek. “Wat doet de gemeente aan de veiligheid (of vooral het gevoel van onveiligheid) van bewoners met betrekking tot asielzoekers?”, aldus een van de respondenten.

Vertrouwen in de lokale politiek verdeeld

Bij het vraagstuk vertrouwen in lokale politiek is een tweedeling te zien. Bijna de helft van de deelnemers heeft geen of weinig vertrouwen in de lokale politiek. Een even grote groep is wel positief.
Bij de vraag of inwoners zich voldoende gehoord voelen door de gemeenteraad ontstaat een kritisch beeld. De helft van de deelnemers voelt zich onvoldoende gehoord. Een kwart zegt zich wel voldoende gehoord te voelen.
In de open reacties komt deze tweedeling duidelijk naar voren. Veel deelnemers vinden dat de politiek beter moet luisteren naar inwoners. “Luisteren naar de lokale bevolking,” schrijft een respondent kort maar krachtig. Een ander formuleert het zo: “In gesprek gaan én luisteren. Met terugkoppeling.”

Sommigen vinden dat inwoners pas te laat bij plannen worden betrokken. “Bij inspraakprocedure is het onderhavige proces allang aan de gang. Je loopt dus altijd achter de feiten aan”, schrijft een deelnemer. Ook klinkt regelmatig kritiek op de manier waarop besluiten tot stand komen. Zo schrijft een respondent: “Inwoners serieus nemen wanneer je knelpunten aangeeft en niet met kluitje in het riet sturen.” Een andere deelnemer verwoordt het nog scherper: “De gemeente staat in dienst van de burgers niet andersom. Luister naar de bevolking en speel niet jullie eigen spelletje.”

Daar staat tegenover dat een kleinere groep vindt dat de gemeente al voldoende mogelijkheden biedt voor betrokkenheid. Zo schrijft een deelnemer: “Ik vind dat de gemeente al heel veel doet. Als je betrokken wilt zijn, dan kan dat altijd via de voorlichtende raad, meeluisteren raad en thema-avonden.”

Dit zouden deelnemers aan politici willen vragen

De vragen die deelnemers zelf aan politici zouden willen stellen, laten goed zien welke onderwerpen leven onder inwoners. Veel deelnemers zouden politici willen bevragen over woningbouw en de kansen voor jongeren. Ook de opvang van asielzoekers wordt in dat verband regelmatig genoemd. Daarnaast willen deelnemers duidelijkheid over grote projecten en uitgaven van de gemeente. Zo schrijft een respondent dat hij of zij graag zou willen weten: “Hoe wordt het nieuwe gemeentehuis betaald?”

Ook vertrouwen en bestuursstijl spelen een rol in de vragen die inwoners hebben. Zo vraagt een deelnemer: “Hoe denken jullie dat jullie het vertrouwen van de burgers terug kunnen winnen?” Andere vragen gaan over de toekomst van het eiland en de leefbaarheid van de dorpen. Zo schrijft een deelnemer: “Hoe zien ze Flakkee in de toekomst.” Verder komt bereikbaarheid terug. Een respondent vraagt zich af: “Wat gaan jullie doen aan betere bereikbaarheid van het eiland?”

Kritisch maar betrokken

Andere uitkomsten uit het onderzoek bevestigen het algemene beeld. De deelnemers volgen de lokale politiek relatief actief en lijken sterk betrokken bij de toekomst van het eiland. Tegelijk laten de reacties zien men kritisch is over de manier waarop besluiten tot stand komen en hoe de gemeente communiceert.

Al met al laat het eerste opiniepanelonderzoek een duidelijk beeld zien: de deelnemers nemen hun keuze serieus, maar kijken ook kritisch naar de lokale politiek. Wonen is veruit het belangrijkste thema, gevolgd door leefbaarheid, zorg en betrouwbaarheid van bestuur. Wie de komende verkiezingen het vertrouwen van deze groep wil winnen, zal dus niet alleen met plannen moeten komen, maar ook moeten laten zien dat inwoners werkelijk worden gehoord.