“Over de Ramp was hij was zo gesloten als een Zeeuwse oester”

3 februari 2026, 16:42 Algemeen Watersnoodramp

OUDE-TONGE - Ondanks het sombere weer werd de herdenking van de Watersnoodramp in Oude-Tonge ook dit jaar weer druk bezocht. Overlevenden, nabestaanden, maar ook basisschoolkinderen en familieleden bezochten de herdenking. Er werden een aantal toespraken gehouden, waarvan één door een zoon van een getroffene die de ramp heeft overleefd.

Door Marije Bruggeman

De herdenking aan de Heerendijk in Oude-Tonge werd geopend door fanfareorkest Vooruit. Tijdens het orkest liep de begraafplaats vol met vele mensen die de herdenking wilden bijwonen. Vervolgens kwam als eerste Wim Harteveld aan het woord. “1 februari is een gitzwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis. 1796 mensen verdronken die nacht en 40 mensen overleden in de dagen erna aan de verwondingen die ze hadden opgelopen.” Ook Oude-Tonge werd zwaar getroffen. “Een groot deel van het dorp was verwoest en 305 dorpsgenoten waren verdronken. De overlevenden stonden voor een enorme opgave: onderdak zoeken, eten en drinken zoeken, hulp zoeken. Er werden allerlei acties gehouden met bootjes. Mensen die vastzaten op zolders, in slaapkamers en op daken moesten zo snel mogelijk in veiligheid worden gebracht op de Molendijk en de Kaai.”

Gedicht

De afgelopen weken hebben Wim Harteveld en Tim Jochems gastlessen gegeven op basisschool De Nobelaer om de leerlingen te vertellen over de Watersnoodramp. De leerlingen van De Nobelaer hebben hierover werkstukken gemaakt, waaronder Nelina Nunes. Zij schreef een gedicht, genaamd ‘De nacht van 1 februari 1953’.

De nacht van 1 februari 1953
Brullende wind maakte ons wakker. Bed uit, jas aan. Wat stond ons op te wachten? De deur brak, het huis liep vol water. Rennend de trap op. Spullen moesten we achterlaten. Het water nam levens mee, sleurde hen mee tot ver in de zee. Niet iedereen is teruggevonden. Dat verdriet maakt nog steeds diepe wonden. Spullen in de modder, koeien dreven mee. Het water nam de macht. Niemand kwam erheen.

Burgemeester blikt terug op de ramp

Ook burgemeester Ada Grootenboer-Dubbelman hield een toespraak tijdens de herdenking. “We proberen elke keer weer opnieuw woorden te geven aan wat er toen gebeurde. Soms met een brok in onze keel, soms doet het fysiek pijn. Maar we zijn hier met elkaar omdat het belangrijk is om stil te staan bij de inwoners die het leven lieten, bij de mensen die achterbleven en bij de enorme gevolgen van de ramp.” De burgemeester benadrukte dat we op Goeree-Overflakkee zijn opgegroeid met water. “We genieten ervan, we leven ervan. We weten niet anders. De ramp kwam door een samenloop van omstandigheden. Veel is sindsdien verbeterd, maar waterveiligheid is nooit vanzelfsprekend. De ramp leert ons waakzaam te blijven en te weten wat te doen als het water komt. En vooral dat we het niet alleen kunnen.” Na haar toespraak legde Grootenboer een krans. Ook dijkgraaf Jan Bonier en secretaris-directeur Vincent Bergsma van waterschap Hollandse Delta legden kransen. Vervolgens werd het signaal Taptoe gegeven, gevolgd door één minuut stilte.

Piet van Wijk tijdens zijn toespraak. (Foto: Marije Bruggeman)

“Hij was zo gesloten als een Zeeuwse oester”

De laatste toespraak werd gehouden door Piet van Wijk. Zijn vader Bram (overleden in 1989) heeft als enige van de familie de rampnacht overleefd. “Mijn vader Bram van Wijk, op dat moment 41 jaar, woonde destijds in Oude-Tonge aan de Stationsweg met zijn vrouw en hun zeven kleine kinderen. Hij is die nacht uiteindelijk aangespoeld op de Oostdijk, samen met zijn neef Hans Knope, wiens ouders, broers en zus allemaal ook verdronken zijn.” Vader Bram van Wijk was in één klap zijn hele gezin kwijt. “Vader heeft zich er nooit over uitgelaten. Hij was best wel breedsprakig, maar over deze traumatische ervaring en gebeurtenis was hij zo gesloten als een Zeeuwse oester. Het was allemaal te pijnlijk voor hem,” vertelt Van Wijk. Uiteindelijk sluit hij af met dat hij twijfelt of we nu veilig zijn. “Zeker niet nu de zeespiegel stijgt door de opwarming van de aarde, maar als er één land is dat de kennis hierover bezit, is het Nederland, Delta-land.”

Na afloop werden nog een aantal kransen gelegd en bloemen op de graven. Afsluitend was er een koffiemoment in hotel-restaurant Lely, waar mensen konden napraten over de heftige nacht van 31 januari op 1 februari 1953.

Bekijk de video over de herdenking in Oude-Tonge op onze socialmediakanalen.