Na 81 jaar stilte bracht Bunkerdag 2026 de verborgen geschiedenis van de Ouddorpse radiobunker weer tot leven
OUDDORP - Na 81 jaar ging afgelopen zaterdag de radiobunker van Ouddorp open voor publiek. Wat ooit een schakel vormde in de Duitse Atlantikwall, trok nu honderden bezoekers én een groepje enthousiaste jongens die hun kinderfeestje tussen de bunkers vierden.
Door Ben Hameeteman
Een Duitse soldaat buigt zich over een radiozender. Het voorjaar van 1945 loopt ten einde. Vanuit de Funk-bunker probeert hij nog verbinding te houden met andere steunpunten langs de kust. De berichten worden korter. De situatie onoverzichtelijker. Overal trekken Duitse troepen zich terug. Wat jarenlang een belangrijke schakel vormde in de Atlantikwall verandert langzaam in een verlaten radiobunker.
Ruim tachtig jaar later klinkt op dezelfde plek opnieuw geroezemoes. Niet van militairen, maar van bezoekers. Niet van bevelen, maar van vragen. Waar ooit berichten door kabels en radioverbindingen liepen, schuifelen nu nieuwsgierige mensen door smalle gangen. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog opent de radiobunker aan de Hermansweg tijdens Bunkerdag haar deuren voor publiek. En dat blijkt een gebeurtenis waar opvallend veel belangstelling voor bestaat.
Geslaagde Bunkerdag
Al bij aankomst valt de drukte op. De dame bij de entree heeft rond het middaguur al meer dan tweehonderd kaartjes verkocht. Binnen ontstaat zelfs af en toe een kleine file van bezoekers die stap voor stap door de bunker trekken. “Wij zijn ontzettend blij met hoe de dag verloopt en de grote interesse. We hebben al diverse positieve reacties mogen ontvangen, zowel van bezoekers als van de deelnemende locaties”, aldus een reactie van de organisatie.
Dit jaar zijn er zo’n 10 nieuwe locaties geopend tijdens Bunkerdag. “Daar zijn we natuurlijk heel erg blij mee, maar ook een beetje trots op. Bunkerdag is en blijft een bijzonder evenement en we zouden het niet kunnen zonder de inzet van alle deelnemende locaties en hun vrijwilligers. Wij kijken nu al uit naar Bunkerdag 2027!”
Een bunker die weer spreekt
De radiobunker ligt verscholen tussen het groen en half onder een schurveling. Generaties Ouddurpers reden of wandelden er jarenlang ongemerkt langs. Toch vormde deze plek ooit een belangrijk onderdeel van de Duitse verdediging van de Kop van Goeree.
De bunker werd in 1943 in gebruik genomen. Duitse militairen werkten er ongeveer een halfjaar aan voordat het complex operationeel werd. Binnen bevonden zich onder meer een radiokamer en een telefoonkamer. Vanuit deze ruimtes hield de bataljonscommandant contact met andere bunkers in het gebied, waaronder steunpunten op De Punt, de Preekhil en de hospitaalbunker. De verbindingen liepen via ingegraven kabels door de duinen.
Wie vandaag naar binnen stapt, ziet nog verrassend veel originele elementen terug. Een radio van Duitse makelij staat er nog altijd. Ook een aggregaat uit die periode heeft de tand des tijds opmerkelijk goed doorstaan.
Vrijwilligers vertellen het verhaal achter de dikke betonnen muren. Ze wijzen op details die bezoekers anders misschien zouden missen. Waarom de bunker juist hier werd gebouwd bijvoorbeeld. De aanwezigheid van een waterput speelde daarbij een belangrijke rol. Bovendien werden omliggende woningen tijdens de bezettingsjaren gevorderd, zodat Duitse militairen er konden verblijven. Het zijn zulke details die geschiedenis ineens dichtbij brengen.
Tussen nieuwsgierigheid en verwondering
In de bunker hangt een bijzondere sfeer. Sommige bezoekers stellen voortdurend vragen. Anderen blijven juist stil. Ze kijken naar de apparatuur, raken voorzichtig een muur aan of proberen zich voor te stellen hoe het hier moet hebben geklonken toen Europa nog in oorlog was.
Vrijwilligers van Bunkerdag en Stichting WO2GO vertellen onvermoeibaar verder. Over radioverbindingen. Over de Atlantikwall. Over soldaten die maandenlang vanuit deze bunker hun werk deden. De belangstelling blijkt groot. Bezoekers luisteren aandachtig en nemen ruim de tijd om alles te bekijken.
Juist dat maakt deze locatie bijzonder. De bunker vertelt geen verhaal van helden of schurken. Hij vertelt een verhaal van mensen. Van communicatie. Van een oorlog die zelfs op een relatief afgelegen eiland diep ingreep in het dagelijks leven.
Een kinderfeestje tussen de bunkers
Nog voordat de bunker bereikt wordt, dient zich een onverwachte scène aan. Een groepje jongens in de leeftijd van 9 en 10 jaar loopt over het parkeerterrein in camouflagekleding. Helmen op het hoofd. Zelfgemaakte wapens in de hand. Gezichtsdoeken voor de mond. Alsof ze rechtstreeks uit een militair oefenkamp zijn gestapt.
Het blijken geen re-enactors, maar deelnemers aan een kinderfeestje. Sem, Resa, Geert, Boaz, Manoah, Jonah en Daniël vormen samen een enthousiaste groep vrienden die hun verjaardag op een wel heel bijzondere manier vieren. Hun moeder vertelt dat de jongens al langere tijd gefascineerd zijn door bunkers en de Tweede Wereldoorlog. Toen Bunkerdag op de agenda verscheen, was de keuze snel gemaakt.
De jongens hebben de radiobunker inmiddels al bezocht. Ze praten enthousiast over wat ze hebben gezien. Verrassend genoeg blijft het niet bij tanks en wapens. Ze blijken ook behoorlijk wat te weten over de geschiedenis achter de bunker. Volgens de moeder komt dat mede doordat op school veel aandacht werd besteed aan tachtig jaar vrijheid. De verhalen zijn blijven hangen.
Toch gaat het gesprek uiteindelijk weer richting tanks, vliegtuigen en geweren. Dat hoort ook wel een beetje bij die leeftijd.
Een slagveld in miniatuur
Rondom de bunker valt minstens zoveel te beleven als binnen. Historische militaire voertuigen staan opgesteld op het terrein. Verderop trekt een nagebouwd slagveld veel bekijks. Radiografisch bestuurde tanks rijden tussen kapotgeschoten gebouwen door. Af en toe stoppen ze om een schot te lossen. Een beschadigde schuur en een gehavende kerktoren maken het decor compleet.
Kinderen drukken hun neus bijna tegen de afzetting. Volwassenen doen stiekem hetzelfde. De opstelling laat zien hoe groot de aantrekkingskracht van geschiedenis kan zijn wanneer verhalen zichtbaar worden gemaakt. Want een bunker is uiteindelijk meer dan beton. Een bunker krijgt betekenis door de verhalen die erin verscholen liggen.
De rode draad van verbinding
Opmerkelijk genoeg draait vrijwel alles op deze dag om verbinding. Dat gold tachtig jaar geleden. En dat geldt nu nog steeds. Ooit werden vanuit deze bunker berichten verzonden naar andere verdedigingswerken. Militairen vertrouwden op radioverbindingen en telefoonkabels om informatie uit te wisselen. Fouten konden grote gevolgen hebben.
Tijdens Bunkerdag demonstreren zendamateurs hoe communicatie zich heeft ontwikkeld. Kinderen mogen experimenteren met morsesignalen. Bezoekers ontdekken hoe verbindingen vroeger tot stand kwamen en hoe moderne technieken tegenwoordig werken. Daardoor ontstaat een mooie parallel tussen verleden en heden. Alleen de apparatuur veranderde. De behoefte aan contact bleef.
Misschien verklaart dat ook waarom deze bunker zoveel mensen trekt. In een wereld waarin informatie voortdurend beschikbaar lijkt, maakt deze plek zichtbaar hoeveel moeite communicatie ooit kostte.
Ogen naar de lucht
Net na het middaguur gebeurt iets waardoor vrijwel iedereen tegelijk omhoog kijkt. Een historisch vliegtuig, een Beech D17S Staggerwing uit 1944, verschijnt boven Ouddorp. Het toestel vliegt speciaal langs de bunkers die deelnemen aan Bunkerdag. Kinderen wijzen enthousiast naar de lucht. Camera’s verschijnen uit tassen en jaszakken. Gesprekken vallen even stil.
Ook Sem, Resa, Geert, Boaz, Manoah, Jonah en Daniel kijken ademloos toe. Voor even lijkt geschiedenis niet alleen zichtbaar in de bunker, maar ook boven de duinen. Volgens de jongens vormt het een van de hoogtepunten van de dag. Samen met de tanks. Natuurlijk.
Waar de stemmen terugkeerden
Aan het einde van de middag neemt de drukte langzaam af. Bezoekers wandelen terug naar de parkeerplaats. Vrijwilligers ruimen spullen op. De bunker wordt weer stil. Maar het is niet dezelfde stilte als in de laatste oorlogsdagen. Toen verdwenen de soldaten. De radio’s zwegen. De berichten stopten.
Nu blijven de verhalen achter. Verhalen van vrijwilligers die maanden werkten aan de openstelling. Verhalen van bezoekers die voor het eerst zagen hoe de Atlantikwall er van binnen uitzag. Verhalen van kinderen die een bunker ontdekken zoals eerdere generaties kastelen ontdekten.
Misschien schuilt daarin de grootste waarde van deze dag. De radiobunker werd ooit gebouwd om berichten door te geven tijdens een oorlog. Nu geeft dezelfde bunker iets anders door.
Herinneringen.
En zolang mensen blijven luisteren, zullen de stemmen die hier ooit klonken nooit helemaal verdwijnen.
