Voor u gelezen: De erfenis van Hendrica Leurs
Hendrica woont nadat haar ouders kort na elkaar op jonge leeftijd overlijden in bij haar oom en tante. Hendrica kijkt samen met haar zus Susanne terug op een warme kindertijd door de liefde die ze van haar ouders kreeg. Hendrica had een speciale band met haar vader die arts was. Zijn kennis over alles wat leeft kon rekenen op de grote interesse van de intelligente Hendrica. Na het overlijden van beide ouders verdampt de erfenis van de zusjes door financiële beslissingen van haar oom.
Hendrica werkt zich op tot gouvernante in een rijke familie. Na een verboden liefde en een moeilijke periode wordt Hendrica directrice van een meisjesschool in Utrecht.
Ze zet zich met hart en ziel in voor haar leerlingen en steunt haar zus Susanne die met haar gewelddadige echtgenoot in erbarmelijke omstandigheden leeft. Hendrica neemt twee kinderen, Anna en Elizabeth, op uit dit gezin. Ze krijgen een plekje als kwekeling op het meisjesinstituut.
De school is een groot succes en Hendrica kan bogen op de komst van meisjes uit invloedrijke en welgestelde kringen. De eigenzinnige Hendrica weet wat ze wil en heeft een eigen visie op het onderwijs aan de meisjesschool. Ze neemt haar leerlingen mee naar musea en tentoonstellingen. Ze is ervan overtuigd dat haar leerlingen niet alleen moeten worden klaargestoomd om een huishouding te bestieren na het vinden van een rijke echtgenoot, Ze probeert hen ook een brede algemene ontwikkeling mee te geven. Ze helpt haar leerlingen een eigen mening te ontwikkelen, iets waar het bij Hendrica ook niet aan ontbreekt.
De naaste werknemer van Hendrica is Mimi Damance. De lerares kwam niet door de sollicitatieprocedure voor de functie van directrice. Hendrica kreeg deze baan. Sinds die tijd volgt ze Hendrica´s gangen nauwgezet, klaar om haar te betrappen op een fout. Steeds meer raakt Hendrica ervan overtuigd dat ze een aantal mensen niet kan vertrouwen. De komst van Nicolas - de broer van Mimi - versterkt deze gedachte.
Chantage
Ondanks het feit dat de school populair is bij de rijke bovenlaag van de samenleving moet Hendrica zich in allerlei bochten wringen om ‘haar’ project ook financieel te laten slagen. Ze wordt slachtoffer van chantage. De schulden stapelen zich op en Hendrica belandt in de gevangenis op verdenking van valsemunterij. Het was in de tijd van de opkomst van bankbiljetten. Iets waar een deel van de bevolking argwanend tegenover stond. De opbouw van het verhaal verspringt in de tijd en tussen verschillende locaties.
Het dagelijks leven in de negentiende eeuw komt op een beeldende manier voor het voetlicht. Standsverschillen waren groot. Arm trouwde in principe met arm en huwelijken tussen rijke echtelieden waren vaak bedoeld om het kapitaal van families veilig te stellen en uit te breiden.
Ook beschrijft Hendrica het dagelijks leven achter de tralies van een vrouwengevangenis. Hendrica is een vrouw die je in je hart sluit. Je leeft en leest mee met haar in verdriet maar ook in vreugde. Duidelijk wordt ook dat vrouwen het over het algemeen niet gemakkelijk hadden in de maatschappij van toen. Ze werden lang niet altijd serieus genomen. Hendrica verdient bijvoorbeeld veel minder dan een man met dezelfde functie. Vrouwen hadden vaak een kwetsbare positie. Kindersterfte is een ander thema.
Afwisselend speelt de op ware feiten gebaseerde historische roman zich af op tussen Boekenrode in Aerdenhout, de plek waar Hendrica gouvernante was, Utrecht en Amsterdam. Boekenrode is er nog en ook veel van de straten en gebouwen in Utrecht en Amsterdam. Zie hiervoor de foto’s en bronnenoverzicht.
Een boek waarin je begint en niet meer kunt stoppen.
Achterin zijn een aantal foto’s opgenomen van situaties en personen die een rol spelen in het verhaal.
De erfenis van Hendrica Leurs
Marlies Medema
2016, uitgeverij Mozaiek
336 blz.,€ 34,99