Tsundoku: Japanse kunst van boeken verzamelen
“Een huis vol boeken is geen chaos, maar een schatkamer: zo zijn verhalen overal en op elk moment van de dag binnen handbereik.”
Als er bij jou thuis boeken liggen op alle mogelijke plekken, zoals op stoelen, de vensterbank of de keukentafel, dan is de kans groot dat je (bewust of onbewust) aan ‘tsundoku’ doet. Tsundoku is de Japanse term voor het kopen en verzamelen van boeken. “Tsundoku is een levenskunst die je met trots mag beoefenen”, schrijft Taiki Raito Pym.
Tsundoku vindt zijn oorsprong in het Japanse Meiji-tijdperk (1866-1912). Het woord is oorspronkelijk ontleend aan een samentrekking van tsunde-oku en dokusho: het opstapelen van voorwerpen (in dit geval boeken) met de bedoeling ze later te gaan lezen.
Wie zich herkent in het bovenstaande, bevindt zich in goed gezelschap van ‘booklovers’ over de hele wereld.
Een ingewikkelde rekensom leert dat, al zouden we ons hele leven besteden aan lezen, we alsnog maar een fractie van de miljoenen boeken ter wereld tot ons kunnen nemen.
Hoe dan ook: voor leesfanaten geeft een stapeltje ongelezen boeken sowieso een gevoel van geluk. Het zorgt ervoor dat je nooit zonder ongelezen boeken zult zitten en roept op tot onthaasten.
‘Tsundoku’ helpt door de aanstekelijke verhalen, quizzen en bruikbare oefeningen om de persoonlijke boekensmaak (nog) beter te leren kennen.
Pym inspireert door het delen van een lijst met de meest bijzondere boekwinkels ter wereld. Verder tipt hij boekhandels - ook in Nederland - die zijn gespecialiseerd in een bepaald genre, zoals beeldende kunst, detectives, kookboeken of reizen.
Een boekwinkel heeft meestal meer functies dan alleen de verkoop. Van dorp tot stad - een boekwinkel heeft vaak een sociale en culturele functie. Soms is er inpandige horeca of organiseert de winkel lezingen door schrijvers of kunstenaars. Ook is het dé plek om nieuwe inspiratie op te doen, op de hoogte te blijven van de nieuwste boekentrends en te onthaasten.
Alsof je een oude vriend ontmoet
Hoe zit het eigenlijk met lezen en vergeten? Je tipt een goed boek aan een ander, maar kunt de vraag waar het over gaat niet beantwoorden. Pym legt uit dat herlezen de oplossing is. De eerste keer dat we een boek lezen, zijn we vooral bezig met de technische kant van het leesproces. Onze ogen gaan heen en weer over de regels. Een intensief proces. De geheugenfunctie is minder prominent aan het werk. Daarom kun je een boek pas echt lezen als je het herleest, vindt Pym. Vladimir Nabokov - een invloedrijke auteur uit de twintigste eeuw - zegt dat je pas echt kunt zeggen waar een boek over gaat als je het minstens vijf keer herleest.
Neem de tijd voor het lezen, adviseert Pym. Dan alleen zal het boek in ons geheugen blijven hangen. Lees rustig. “Bij herlezen zal het zijn alsof je een oude vriend ontmoet.”
Herlezen in verschillende levensfasen biedt de kans om andere verbindingen te leggen en geeft nieuwe inzichten.
Boeken hebben de kracht om verbinding te brengen tussen mensen. Het brengt je op nieuwe plekken en nodigt uit om na te denken welke boeken in je ‘koro’ (Japans voor hart) zitten en horen bij jouw leven en identiteit. De bijgevoegde vragenlijstjes kunnen daarbij helpen. Pym nodigt uit om ook in de eigen boekenkast te zoeken naar pareltjes om te (her)lezen. ‘Tsundoku’ is toegankelijk geschreven. Het deelt kennis, bijzondere anekdotes en heeft subtiele humor. De lay-out is smaakvol en uitnodigend. Een mooi cadeau voor alle boekliefhebbers.
Tsundoku
Taiki Raito Pym
2026, uitgeverij Mozaïek
208 blz., € 21,99