Column: Versnellen
“Misschien moeten we eens nadenken over versnellen.”
Het is zo’n zin die blijft hangen. Uitgesproken aan een tafel op school, tussen goedbedoelde adviezen en vragende blikken. Een zin die iets in beweging zet waar je als ouder eigenlijk nog niet klaar voor bent.
Bij onze dochter begon dat al een aantal maanden voor het einde van het eerste schooljaar. We zaten nog aan het begin van het proces. De twijfels over waar we goed aan zouden doen, groeiden met de dag.
Versnellen klinkt logisch. Als een kind cognitief voorloopt, waarom zou je het dan niet laten aansluiten op een niveau dat beter past? Minder herhaling, meer uitdaging, meer plezier in leren. Op papier lijkt het bijna vanzelfsprekend.
Maar een kind is geen rekensom.
Want wat betekent het eigenlijk, een klas overslaan? Je haalt je kind uit een groep waarin het zich misschien net een beetje thuis voelt. Je zet het tussen oudere kinderen, met andere gesprekken, andere interesses, andere dynamiek. Je vraagt het om sociaal een sprong te maken, terwijl je hoopt dat het cognitief kan landen. In dit geval haal je ook haar kleutertijd weg: minder ruimte om te spelen, meteen hard aan de slag. De overstap van groep twee naar groep drie is voor veel kinderen al een hele verandering. Maar van groep één naar groep drie is een wereld van verschil.
En daar begint de twijfel. Want wil je dat je kind voorloopt? Of wil je dat het gewoon kind kan zijn? Onbezorgd, spelend, zonder dat het steeds moet schakelen tussen werelden die niet helemaal aansluiten?
Maar wat is “gewoon kind zijn” als je kind zich verveelt, zich aanpast aan het niveau dat aangeboden wordt, het plezier in school verliest en overloopt van frustratie? Als het hoofd altijd ‘aan’ staat, maar het aanbod op school niet meebeweegt?
Onderprikkeling klinkt onschuldig, maar kan diep doorwerken. In motivatie, in zelfbeeld. In het gevoel of je gezien wordt in wie je bent.
Dus we wegen. We twijfelen. We praten. Met school, met elkaar, met ons kind. We zoeken naar signalen: waar zit de rek, waar zit de grens?
En soms is er geen perfecte keuze. We bedenken allerlei scenario’s, maar niemand kan in de toekomst kijken. We kunnen alleen kijken naar de meest logische keuze voor dat moment. Later is later, dat zien we dan wel weer.
Wij gingen erin mee, we bouwden allerlei veiligheidsopties in, ze kreeg extra speeltijd als het nodig was, ze mocht terug naar groep twee als het niet lukte, maar niets daarvan was nodig.
Inmiddels zien we het niet meer als versnellen, maar als iemand op zijn of haar eigen niveau zetten. Blijf afstemmen, blijf luisteren naar wat je kind nodig heeft. Dat hebben we jaren kunnen doen.
Tot een half jaar geleden. Een slik, een traan. De twijfel die weer om het hart sloeg toen onze dochter van negen zei: “Mam, ik wil naar de middelbare school. Ik wil groep acht overslaan.”
Wordt vervolgd…