Commentaar: Tussen dromen en realiteit
Wethouder Petra ’t Hoen merkte het vorige week tijdens het verkiezingsdebat in haar rol als lijsttrekker voor GroenLinks-PvdA al fijntjes op: je kunt de mooiste plannen hebben, maar de zakken van de gemeente zijn niet heel erg diep.
Door Gert Klok
Ze kan het weten, aangezien ‘t Hoen het afgelopen jaar de portefeuille Financiën onder haar hoede had. Het ravijnjaar 2027 lijkt wat opgeschoven richting 2028, maar er komt een moment dat de gemeente een stuk minder geld te besteden heeft. Dat weet als het goed is iedere kandidaat die vorige week op een van de kieslijsten stond.
Het weerhield partijen er niet van om soms stevige beloften te doen, die ergens van betaald moeten worden. Grote winnaar van de verkiezingen Trots op Goeree-Overflakkee beloofde bijvoorbeeld de groene PMD-zakken af te zullen schaffen en nascheiding in te voeren. Dat is zeker mogelijk, maar zou de inwoners flink meer geld kunnen gaan kosten omdat met name het verwerken van restafval de komende jaren schreeuwend duur wordt. En nascheiding betekent per definitie meer restafval, zo bleek althans uit elk onderzoek tot nu toe. Of de groene zakken verdwijnen is dus maar de vraag, het is ronduit te hopen dat het onzalige plan met ‘gepersonaliseerde pmd-zakken' geen doorgang zal vinden. Daarmee worden inwoners zo'n beetje gecriminaliseerd als er per ongeluk iets in de verkeerde zak of bak verdwijnt.
'Geen azc op het eiland'
Die andere in het oog springende belofte van Trots is ‘Geen azc op het eiland’. In een gemeente waar de PVV landelijk gezien de laatste keren de grote winnaar was bij verkiezingen, een gat waar Trots slim in is gesprongen. Het heeft de partij ongetwijfeld veel stemmen opgeleverd. Het is bovendien het beeld dat je in het land meer ziet: lokale partijen met stevige, vaak rechts-conservatieve teksten hebben overal gewonnen. ‘Geen azc’ stond vaak hoog op de wensenlijst.
De haalbaarheid ervan is echt een andere vraag. Er ligt immers een spreidingswet, die gemeenten ertoe verplicht een x-aantal asielzoekers op te vangen. Ligt er een plan voor een azc op het eiland en zet de minister echt door, dan komt ie er gewoon. Daar kun je van alles van vinden en (terechte) bezwaren hebben over bijvoorbeeld het beheersen van de instroom, maar zo werkt het nu eenmaal. Als de minister het in ‘Den Haag’ gecreëerde probleem bij gemeenten wil neerleggen, dan gebeurt dat ook. We hebben het eerder gezien bij onder meer de jeugdzorg: wel de taken erbij, maar niet de bijbehorende zak geld om het te kunnen regelen. Dat mensen dit soort Haagse praktijken in toenemende mate beu zijn, werd eens temeer duidelijk tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. De vraag is hoe lang men daar nog wegduikt in struisvogelpolitiek.
Zondagsrust
Een derde ‘droom’ (of is het een nachtmerrie?) strandde vorige week zo’n beetje op de realiteit. Twee van de drie grote partijen (SGP en CDA) vinden het prima hoe de zondagsrust nu is geregeld en houden dat graag zo. Trots is niet voor of tegen winkelopenstelling, zij willen dit graag onderzoeken. Pas als meer dan 65 procent van de mensen voor is, moeten winkels beperkt open kunnen. Een behoorlijk genuanceerd geluid dus, geen keiharde wens om winkelopenstelling op zondag. Voor een dergelijk onderzoek moet bovendien nog wel wat water door het Haringvliet.
De stemuitslag betekent in het licht van de zondagsrust een van twee zaken: of men vindt het gewoon niet belangrijk genoeg, of men vindt het wel prima zoals het nu is. Het past hoe dan ook bij het beeld van een nuchtere bevolking die niet zoveel op heeft met online schreeuwers die per se op zondag hun boodschappen willen halen.
Harde keuzes
Het zijn slechts drie thema's, en nu al is duidelijk dat er veel ruimte kan zitten tussen dromen en de realiteit. Zeker als je de komende jaren aan de knoppen mag draaien en harde keuzes moet gaan maken. De dromen en wensen zijn legio, de euro's zeker niet.