"Als je niet stemt, moet je ook niet zeuren dat je niks te zeggen hebt"
GOEDEREEDE - Trots op Goeree-Overflakkee boekte afgelopen woensdag met 28,5 procent van alle stemmen een alles en iedereen overstijgende zege. D66 veroverde een zeteltje, GAAN verloor er vijf. De SGP leverde iets in en is nu, met zes raadsleden, even sterk als het CDA. Wat dreef de kiezers? Wij spraken enkele stembusgangers en een niet-stemmer over hun keuze tijdens de verkiezingsavond in Goedereede.
Door Gideon van Aartsen
“Wij stemmen allebei op Trots,” bekent een vriendelijk echtpaar, net gearriveerd bij Verenigingsgebouw Oostdam in Goedereede, om daar het stembureau binnen te gaan. De twee wonen sinds zes maanden op de kop van het eiland. “Wij komen uit Groningen en leefden twee jaar lang op onze klipper, die nu in de haven van Stellendam ligt. We wilden toch graag weer een huis, in Goedereede deed zich een mogelijkheid voor en we raakten verliefd op het stadje. Met onze stem op Trots hopen wij een bijdrage te leveren aan de lokale samenleving, die wij natuurlijk nog niet zo goed kennen. Volgens ons weet een puur lokale partij, niet geleid door de ideologie van een landelijke moederpartij, het beste wat hier speelt en voor welke lokale belangen het hardst moet worden gevochten. Trots wil op korte termijn woningen realiseren voor jong en oud. Dat vonden wij belangrijk, want in de woningsector is alles vastgelopen en de jongeren moet het eiland niet verlaten omdat ze hier geen woning kunnen krijgen. Veiligheid staat ook hoog op de agenda van Trots. Juist omdat het op Goeree-Overflakkee zo rustig en veilig is, zijn wij hier komen wonen. En ook omdat de natuur prachtig is, ook al las ik wel dat er sprake is van serieuze watervervuiling. Als dat komt door het sproeien van de boeren, moet daar iets aan worden gedaan. Maar ik vind wel dat de boeren hier moeten blijven, zich niet moeten laten uitkopen. Trots noemt de agrarische sector het fundament van het eiland. Zij willen de boeren helpen innoveren. Daar zijn wij het helemaal mee eens.”
Milieubewust
Twee vriendinnen komen samen aanlopen. Juist vanwege de milieukwestie, zo zeggen ze, stemmen ze allebei op GL-PvdA. Een van hen legt uit: “De boeren zouden wat milieubewuster om kunnen gaan met de wijze waarop ze groentes kweken. Zou er een lokale partij zijn, die zich daar ook druk over maakt, dan zou ik op die partij hebben gestemd. Ik heb de programma’s globaal bekeken, maar niks dus.”
Een 19-jarige jongedame heeft zojuist haar stem op de SGP uitgebracht. “Ik weet dat veel jonge mensen een dag als vandaag voorbij laten gaan,” zegt ze. “Maar als je niet stemt, moet je ook niet zeuren dat je niks te zeggen hebt, vind ik. Ik ben geboren en getogen op dit eiland en ik heb het partijprogramma van de SGP gelezen, niet het lokale maar het landelijke programma, toen ik vorig jaar voor de allereerste keer mocht stemmen bij de landelijke verkiezingen. Voor mij is mijn geloofsovertuiging het allerbelangrijkst. Ik wil dat mijn naasten, tussen al die andere mensen die op het eiland wonen, sterk vertegenwoordigd zijn in de gemeenteraad om vanuit het geloof invloed te kunnen uitoefenen op lokale overheidsbeslissingen. Ik vind de standpunten van het SGP wel prima, eigenlijk.”
Bij D66 stond woningbouw als nummer één op de lijst met programmaspeerpunten. Een 24-jarige hbo-student, geboren en getogen op de kop van het eiland, koost juist daarom voor de lokale democraten. “Ik studeer nu in Rotterdam, maar ik wil straks mijn gezin stichten op het eiland. Dan moet ik wel aan een huis kunnen komen. Ik weet dat dat nu hartstikke moeilijk is. Ook de bereikbaarheid van Goeree-Overflakkee laat veel te wensen over, een ander speerpunt van D66 dat mij erg aansprak. Het is niet makkelijk het eiland op of af te komen.”
De eigenaresse van een honden-uitlaatservice heeft voor de VVD gekozen: “Ik ervaar veel gedoe met de gemeente over vergunningen en regelgeving voor een uitlaatveldje en zo. Alleen de VVD neemt het hier echt op voor ondernemers zoals ik.”
AZC
Een jong koppel kwam een jaar geleden in Goedereede wonen: “Wij vinden het eilandgevoel erg fijn en stemmen juist daarom allebei op dezelfde lokale partij zonder landelijke binding. Ik zeg niet op welke lokale partij, maar ik vind dat een AZC niet zo maar een kleine gemeenschap als de onze mag ontwrichten. Alhoewel ons land natuurlijk wel plek moet bieden aan echte oorlogsvluchtelingen.” Waar GAAN in haar programma niet rept over AZC’s is de strijd tegen de spreidingswet een belangrijke issue voor Trots.
“Ik ben een echte Goereeër,” zegt een heer op leeftijd. Hij heeft niet alleen net gestemd, maar zit ook in vergadering in Vereningsgebouw Oostdam en rookt nu even een saffie buiten de deur. “Ik heb op een landelijke partij gestemd, want die lokale partijen splitsen telkens, ze zijn te instabiel. “Ik vind woningbouw belangrijk, net als veiligheid. Windmolens en zonneparken hebben we genoeg. En ik vind het belangrijk dat gebouwen als Oostdam in de dorpskernen blijven bestaan, ondanks het moeizame financiële plaatje. De gemeente kan niet alles bekostigen, dus ze moeten worden uitgebaat door slimme ondernemers. De vorige beheerster van Oostdam deed het buitengewoon goed. Maar die is ermee gestopt en vorige week moesten we onze eigen thee en koffie schenken. De gemeente moet voor het ziekenhuis en CuraMare vechten, zodat wij Goereeërs straks niet voor zorg naar Vlaardingen of Schiedam moeten.”
Ook een man van middelbare leeftijd, afkomstig van ‘de overkant’, maar sinds 2001 woonachtig in Havenhoofd, stelt dat hij zorg en het creëren van voldoende woningen, vooral voor jongeren, erg belangrijk vindt. Juist daarom stemde hij op de ChristenUnie. “Mijn twee dochters wonen ook op het eiland, de derde in Den Haag. Ik geniet van de rust hier en wat mij betreft mag de zondagsrust blijven, maar een halszaak is het niet voor mij.”
Geen geldverspilling
Een forens, werkzaam in de Rotterdamse raffinadersector: “Mijn stem is naar Trots gegaan omdat zij zich inzetten voor betere bereikbaarheid van het eiland en met de noodzakelijke nuchterheid naar de gemeentefinanciën kijken. Geen geldverspilling, geen budgetoverschrijdingen.”
Een passant met een hond moet lachen als hem wordt gevraagd op wie hij heeft gestemd: “Op niemand, meneer. Stemmen heb ik nog nooit in mijn leven gedaan. Te veel tegenstrijdigheden of overeenkomsten als je je in al die programma’s gaat verdiepen. Ik heb het al druk genoeg met mezelf. Ik ben wel blij dat mijn stem niet automatisch meer naar de grootste partij gaat, maar gewoon niet telt en klaar is Kees. Ze zoeken het maar uit.”
Een jonge agrariër en zijn echtgenote, werkzaam voor dementiepatiënten in de Vliedberg, geboren en getogen op het eiland, stemden beiden op de SGP. “Onze levensvisie is belangrijker dan alle speerpunten van de diverse partijen,” stelt hij. “Ik kan wel zeggen dat ik als gelovige achter zo’n AZC sta. Je moet je medemens in nood helpen. Ik vind ook dat de SGP zich moet inzetten voor betaalbare woningen voor starters. Mijn vrouw en ik werken allebei, maar kunnen hier geen huis kopen omdat de prijzen door het toerisme veel te hoog zijn geworden. In het verleden heb ik wel overwogen op de BBB te stemmen, omdat zij zich drukker maken over woningbouw en ik uit een boerenfamilie kom. Maar omdat ik tegen euthanasie ben en de zondagsrust wil behouden kies ik voor de SGP en neem ik toch op de koop toe dat zij woningbouw minder belangrijk vinden dan andere partijen.”
Trots verreweg de grootste, maar hoe nu verder?
Trots is de grote winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen en aan zet voor het vormen van een coalitie. Dat zou in theorie met één andere partij kunnen, aangezien zestien zetels een meerderheid vormen in de gemeenteraad.
Door Gert Klok
Of SGP en/of CDA daarvoor te porren zijn, zal moeten blijken. Onder meer gezien de onderlinge verhoudingen en de afstand in programma's is een coalitie waarin ook het CDA plaats zal nemen wat aannemelijker dan eentje met de SGP. Dat neemt niet weg dat het CDA echt niet zomaar in de samenwerking met Trots stapt. Een andere route is om Trots buitenspel te zetten, maar daar zullen weinig partijen aan willen. Het kiezersmandaat van Trots is daarvoor ook simpelweg te groot.
Hoe dan ook zal het geen eenvoudige puzzel worden om een stabiele coalitie te smeden. Mede omdat verschillende partijen met argusogen kijken naar de stabiliteit van een grote, maar wel relatief nieuwe partij in de raad. De eensgezindheid is nu groot, hoe gaat de Trots-fractie reageren als er impopulaire maatregelen genomen moeten worden? De zakken van de gemeente zijn niet heel erg diep dus besturen betekent de komende jaren ook harde keuzes maken.
Voor een stabiel gemeentebestuur zal daarom vermoedelijk een derde of vierde partij nodig zijn. Op het eerste gezicht zijn er niet zoveel voor de hand liggende mogelijkheden. Aan de andere kant lieten alle partijen weten in gesprek te gaan, dus dat blijft nog even afwachten. Maar gemakkelijk wordt het zeker niet, zoveel staat wel vast.