Wie waren na de Ramp van 1953 de Flakkeese ‘klimaatvluchtelingen’?
GOEREE-OVERFLAKKEE - Anno 2026 spreken we over ‘klimaatvluchtelingen’: mensen die om klimatologische redenen op de vlucht slaan om elders een goed heenkomen te zoeken. In 1953 was die term nog niet gangbaar, maar het is goed mogelijk dat er bewoners van het ondergelopen Goeree-Overflakkee zijn geëmigreerd naar landen als de Verenigde Staten, Canada en Australië.
Door Kees van Rixoort
De verhalen van die Flakkeese ‘klimaatvluchtelingen’ zijn waardevol en passen bij uitstek in het project ‘Watersnood door Kinderogen’. Dit project van het Regionaal Historisch Centrum Voorne-Putten Goeree-Overflakkee (waarin het Streekarchief Goeree-Overflakkee is opgegaan), het Streekmuseum Goeree-Overflakkee en de Universiteit Utrecht is erop gericht om persoonlijke verhalen over de Watersnoodramp vast te leggen en beeldmateriaal te verzamelen. In 2028, vijfenzeventig jaar na de Ramp, moet ‘Watersnood door Kinderogen’ uitmonden in een toegankelijke database.
250 interviews
Vrijwilligers zijn in de aanloop naar dat moment druk bezig met interviewen. Meer dan honderdvijftig verhalen staan al op papier. Het moeten er uiteindelijk tweehonderdvijftig worden.
Idealiter zitten daar ook interviews tussen met mensen die Goeree-Overflakkee na de Ramp vaarwel hebben gezegd en naar het buitenland zijn vertrokken. De grote vraag is echter wie dat zijn en hoe je met deze ‘klimaatvluchtelingen’ van toen in contact komt. Onderzoek in het eilandelijke archief te Middelharnis heeft niet veel opgeleverd. “Het is moeilijk vast te stellen wie er precies na 1953 is verhuisd omdat ze hun boerderij, huis of familie door de overstroming zijn kwijtgeraakt”, aldus Monica van de Ridder, die het archief samen met archivaris Jan Both afstruinde.
Wie kan helpen?
De hoop is nu gevestigd op de lokale bevolking. De vraag aan de lezers van dit artikel is dan ook: wie kent namen van families en individuen die zijn geëmigreerd, wie kan helpen te identificeren en wellicht contact te leggen met overzees wonende Flakkeeënaren die na de Watersnoodramp zijn vertrokken om een nieuw bestaan op te bouwen?
Als er namen en bestemmingen zijn verzameld, is verder onderzoek in het buitenland mogelijk. Dit onderzoek, een onderdeel van het project ‘Watersnood door Kinderogen’, is in handen van Jaida Gouldbourne, geschiedenisstudente aan de Michigan State University in Lansing, en haar begeleider professor dr. Waller. Op Goeree-Overflakkee is er ondersteuning van Monica van de Ridder, Jan Both en Jolande van Heemst.
In een nieuw land
Een oproep zoals in Eilanden-Nieuws zal mogelijk ook verschijnen in de regio in Michigan waar de grootste kolonie Nederlandse immigranten woont: Grand Rapids, Lansing, Holland, Zeeland, Kalamazoo. Eveneens met de bedoeling om namen boven tafel te krijgen van ‘klimaatvluchtelingen’. Wanneer emigreerden ze? Hoe begonnen ze een nieuw leven in een nieuw land? Met welke uitdagingen kregen ze te maken?
Reacties zijn welkom via vanderid@msu.edu of 06 24247275.