Voor u gelezen: Nachtdienst- verhalen van zorgverleners
In 'Nachtdienst' vertellen verpleegkundigen en verzorgenden over hun meest memorabele dienst in de zorg tijdens de nachtelijke uren. De verhalen komen uit alle hoeken van de zorg. Vanuit de spoedeisende hulp, het verpleeghuis, de ambulance, het hospice, de wijkverpleging, de verslavingszorg, de psychiatrie en de verloskunde.
Rhijja Jansen tekende de indrukwekkende verhalen op van mensen die met hart en ziel werken in de zorg. "Als ik nog een wens mag uitspreken voor wie dit boek leest, is het deze: lees met aandacht. Niet alleen met je ogen, maar ook met je hart. Stel je voor dat jij daar zit, in die kamer, met dat licht van de nachtlamp, met de stilte om je heen. Misschien herken je jezelf in de verpleegkundige. Misschien in de patiënt. Misschien in allebei. En terwijl je leest, weet dan dat achter al deze verhalen iemand zat die echt luisterde. Die vroeg, voelde en opschreef zoals het was. Zoals het is", aldus Jansen.
Als klein meisje wist Rhijja niet beter dan dat haar moeder nachtdiensten draaide in het ziekenhuis. "Bij de baby’s", zei ze dan. Rhijja wist dat werken met baby’tjes niet alleen maar leuk was.
In 'Nachtdienst' ontdekte Rhijja hoe veelzijdig en indrukwekkend het is om te werken als zorgverlener in de nachtdienst.
Je komt dichtbij patiënten op hun meest kwetsbare momenten. De nacht, als de wereld stil wordt, voegt een extra dimensie toe aan het werk van de zorgverleners.
Als de wereld stil wordt en de geluiden van de dag weggeëbd zijn, komen vaak piekergedachten boven. In deze stilte delen patiënten soms hun diepste gedachten of zorgen met een zorgverlener. Zo deelt de terminaal zieke, achtjarige Rosa haar grootste zorg met verpleegkundige Jan-Willem.
’s Nachts zijn er minder mensen op de werkvloer. Dat maakt de band sterker en tegelijk ben je als zorgverlener kwetsbaarder dan overdag. Ook rust er meer verantwoordelijkheid op de schouders van de zorgverleners.
De nacht doet ook iets met de psyche van de patiënt en de zorgverlener, schrijft Rhijja in het voorwoord.
Bananencake
Voor dit boek tekende ze 27 verschillende verhalen op van verzorgenden en verpleegkundigen in allerlei settings binnen de zorg.
Midden in de zware omstandigheden waarin de zorgverleners vaak werken, is er af en toe ook tijd voor iets luchtigs. Om het vol te houden en even stoom af te blazen. Zoals bij verpleegkundige Marcellino, die met zijn grappen zijn collega’s door de zwaarste uren heentrekt.
Zorgverleners van allerlei leeftijden werden geïnterviewd. Dit geeft meteen ook een interessant beeld van de ontwikkelingen in de zorg. Was het vroeger heel gewoon dat de medicijnkasten niet op slot zaten en er niets hoefde te worden afgetekend, dan zou dat nu ondenkbaar zijn.
Ontroerend is ook het verhaal uit het hospice speciaal voor jongeren van 18 tot 40 jaar. Midden in de nacht is iedereen nog wakker. Iemand vindt een pak cakemeel in de kast en een ander heeft nog wat bananen. Niet veel later zit iedereen aan de bananencake en wordt het gezellig in de huiskamer, die voor even op een studentenhuis lijkt.
De geïnterviewde zorgverleners hebben een passie voor hun werk. Ze zetten veel extra stappen om het hun patiënten zo comfortabel mogelijk te maken. Ze zijn inventief, liefdevol en bevlogen. Ze doen hun werk soms onder de meest extreme omstandigheden. Hier en daar valt een krachtterm in de tekst.
Helaas krijgen ze ook te maken met agressie. Dat dit diepe sporen na kan laten, blijkt uit het verhaal van de verpleegkundige achter de balie op de spoedeisende hulp.
'Nachtdienst' is een ode aan alle verzorgenden en verpleegkundigen. "Jullie zijn helden", schrijft Rhijja. De namen van patiënten zijn niet hun echte namen. Ook werden omstandigheden hier en daar aangepast om herkenning te voorkomen.
Nachtdienst
Rhjja Jansen
2026, uitgeverij Ambo/Anthos
208 blz., € 22,99