Eilandbeelden: De reiger
Waar staat het beeld?
De reiger is te vinden op de algemene begraafplaats aan de Rottenburgseweg te Middelharnis. Het bronzen beeld – op een sokkel van natuursteen – is bedoeld als herdenkingsmonument voor de slachtoffers van de Watersnoodramp op 1 februari 1953 in de toenmalige gemeente Middelharnis. Het ging om veertien slachtoffers, die in een groot graf naast elkaar ter aarde zijn besteld.
Wanneer is het geplaatst?
Het beeld staat er sinds 1956. Het is er gekomen op initiatief van een commissie uit de burgerij. Dit zogenoemde Comité Gedenkteken Rampslachtoffers stond onder leiding van wethouder P. de Jong.
Voor de realisering van een waardig gedenkteken wist men geld bij elkaar te brengen. Een bedrag dat de gemeente Middelharnis verdubbelde tot ongeveer 3000 gulden. Vervolgens vroeg het comité enkele beeldhouwers om een ontwerp in te zenden.
Het streven was om het uiteindelijke beeld op 1 februari 1956 gereed te hebben. Dat lukte. Op uitdrukkelijk verzoek van de nabestaanden vond er geen officiële onthulling plaats. Wel droeg het comité het gedenkteken over aan het gemeentebestuur. Burgemeester Hordijk aanvaardde het beeldhouwwerk en deed de toezegging dat de gemeente het onderhoud op zich zou nemen. Namens de families van de slachtoffers bedankte de heer A. Koote de wethouder, het comité en het gemeentebestuur voor alle bemoeienissen om tot een passend betoon van herdenken te komen en een eerbiedige nagedachtenis voor de slachtoffers.
Wie heeft het gemaakt?
De keuze van het Comité Gedenkteken Rampslachtoffers viel, met volledige instemming van vertegenwoordigers van de nabestaanden, op het ontwerp van Theresia van der Pant, een Amsterdamse beeldhouwer.
Van der Pant, in 1924 geboren te Schiedam, bezocht een jaar de Rijksnormaalschool voor tekenleraar en studeerde vervolgens vier jaar bij Piet Esser aan de Rijksacademie te Amsterdam. Daarna volgde nog een jaar studie bij Oscar Jespers. Van der Pant, die in 1953 de tweede prijs van de Prix de Rome won, werd later zelf docent aan de Rijksacademie.
De beeldhouwer creëerde veel figuratieve autonome beelden, veelal dierfiguren in een abstracte stijl. Werk van haar is onder andere te zien in Amsterdam, Den Helder, De Bilt en Haarlem. Theresia van der Pant overleed in 2013 in Amsterdam.
Wat stelt het voor?
Het beeld is een gewonde reiger, die over de watervlakte tuurt. De reiger is een typisch Hollandse vogel. Hij is altijd in en aan het water te vinden, zoals ook de mensen hier om en bij het water leven en niet altijd tegen de zee zijn opgewassen.
De reiger staat in het water. Hij heeft een gewonde vleugel en is doordrenkt met water. De vogel houdt zijn kop in de lucht, alsof hij probeert nog weg te komen. Hij is niet verslagen.
Het beeld is bescheiden van proporties, maar vormt een duidelijk aandachtspunt op het grindveld met veertien veelhoekige betonstenen. Recht tegenover de reiger staat een plaquette met de namen van de veertien slachtoffers. Het is een betekenisvol geheel.
Hoe is het eraan toe?
Het beeld is goed onderhouden. Na zestig jaar is het omringende groen echter flink in volume toegenomen. Een serieuze snoeibeurt zou op zijn plaats zijn. Evenals een wat subtielere plaatsing van het bankje bij het beeld.
