Het is bewezen!
Soms is het best lastig om een onderwerp te bedenken waarover iets te schrijven valt. Maar in dit geval biedt de krant weer inspiratie. Zo stond in deze krant van 12 juni een stukje over de huisvrouwenknie. Nu vraag ik me wel vaker af wie deze vragen bedenkt, maar in dit geval viel het me nog meer op gezien het verhaal / antwoord.
“Vanwege hevige gewrichtspijn in de knie kreeg ik van mijn huisarts voltaren, bryonia complex tabletten en geranium E5” (…..) de andere middelen zijn goede homeopathische middelen tegen dgl. Ontstekingen”. Hierna volgen nog een aantal goedbedoelde adviezen.
Nu weet ik niet van mijn collega’s hier op het eiland dat zij deze producten voorschrijven, dus waar dat dan geweest moet zijn…. Er is namelijk geen enkel bewijs dat deze middelen effectief zijn. Wel worden ze heel veel gebruikt en meestal kan het ook geen kwaad (behalve in de portemonnee) maar hierover heeft de apotheker in deze krant geschreven: “Even overleggen, er kunnen wel degelijk interacties zijn met andere medicijnen”.
Als arts heb je een wetenschappelijke opleiding gevolgd. En in de (huisartsen) geneeskunde proberen we evidence-based te werken. Dat betekent: het uitvoeren van een handeling, gebaseerd op de best beschikbare informatie over doelmatigheid en doeltreffendheid.
We proberen dus gebruik te maken van adviezen, producten of technieken waarvan bewezen is dat het goed is. Dat betekent niet dat het altijd zo zal blijven. Kenmerk van de wetenschap is dat het zichzelf altijd blijft corrigeren. Nieuw onderzoek kan een nieuw licht werpen op een situatie. Een paar voorbeelden: We hebben 10-tallen jaren geadviseerd om wonden te spoelen met soda of biotex. Na onderzoek blijkt dat helemaal geen betere werking te hebben dan gewoon spoelen met schoon water, integendeel. In ziekenhuizen werden wonden ook gespoeld met zout water. Ook dat had eerder een negatief effect dan een positief effect.
Of: bij een gekneusde enkel moet je goed rust nemen. Onderzoek laat zien dat je de enkel beter voorzichtig met pijn kunt blijven belasten dan volledig rust geven dan ben je eerder weer beter (dus ook krukken hadden een negatief effect op de genezingsduur).
Soms zijn dat nieuwe uitkomsten die we (ook als huisarts) maar moeilijk kunnen accepteren omdat we het al zo lang zo doen.
Het is van groot belang dat er onderzoek gedaan blijft worden. Gezien het gebruik van homeopathische middelen heeft ZonMW (financiering van onderzoek in de gezondheidszorg) heel veel geld vrij gemaakt om onderzoek te doen. Dit lukte niet goed omdat er te weinig kennis was om onderzoek te doen. Goed onderzoek is namelijk niet gemakkelijk. Er is toen ook geld vrijgemaakt om te leren hoe je dan onderzoek moest doen. Ook dit is jammerlijk mislukt. Zo zijn vele 100.000-den euro’s “verloren” gegaan.
Er is ook veel onderzoek wat niet gedaan wordt, of niet gepubliceerd wordt omdat het niet de uitkomst geeft die men wil. Stel dat je veel geld verdient met een product dat goed verkoopt. Dan zou je wel dom zijn om onderzoek te doen wat misschien wel aantoont dat het niet beter werkt dan een goedkoop middel. Deze tactiek past de geneesmiddelenfabrikant ook wel toe. Zo is er een duur bloeddrukmedicijn wat best nog veel gebruikt wordt omdat je er minder dikke voeten van krijgt. Dit blijkt gebaseerd op een onderzoek bij 30! patiënten. Daarna hebben ze veel reclame gemaakt en in ziekenhuizen wordt het nog regelmatig voorgeschreven. Maar het blijkt niets beter te werken dan een goedkoop middel. Maar de fabrikant doet er geen onderzoek meer naar….
Onderzoek doen is een vak apart en helaas hebben we zelf weinig tijd om het goed te doen in de huisartsenpraktijk. We dragen als praktijk wel bij aan onderzoek met gegevens.
Een paar mooie onderzoeken laten zien dat, hoe meer de patiënt gelooft dat het middel helpt, hoe beter het dan ook werkt, maar ook als de voorschrijver er meer in gelooft werkt het ook beter.
Dat wij beïnvloed zijn door de gedachte dat het bewezen of getest moet zijn blijkt ook op producten in de winkel. Er staat op: “klinisch onderzocht” of “dermatologisch getest” en dan zijn we overtuigd en kopen we het. Maar nergens is te vinden wat dan het doel of de uitslag van het onderzoek of test was. Misschien wel dat u er geen diarree van krijgt! En daar heb je dan wat aan….
PS: Het antwoord op de beginvraag staat op www.thuisarts.nl/slijmbeursontsteking-van-knie/ik-heb-ontstoken-slijmbeurs-in-knie.
Evidence-based.