De physician assistant
‘Ik heb toch zo’n pijn, dokter’ is een veel gehoorde uitspraak in de huisartsenpraktijk. Toch probeer ik dan uit te leggen dat ik niet de huisarts ben. ‘Bent u dan de praktijkondersteuner?’ Uitleggen dat ik in opleiding ben tot physician assistant is een hele klus.
Sinds september 2019 ben ik in opleiding tot physician assistant. De physician assistant is de rechterhand van de medisch specialist, in mijn geval van de huisarts. Wij worden opgeleid om zelfstandig te functioneren in een deelgebied binnen de geneeskunde en om hierin de taken van medisch specialisten over te nemen. Van origine hebben wij een andere achtergrond in de paramedische wereld, hierbij kunt u onder andere denken aan fysiotherapie, logopedie, diëtiek of verpleegkunde. Wij dragen grotendeels zelf de verantwoordelijkheid voor het handelen en functioneren binnen ons deelgebied.
De kans is groot dat u in de toekomst te maken krijgt met een physician assistant bij een bezoek aan de huisarts of het ziekenhuis. De functie is in de jaren 2000 overgewaaid uit de Verenigde Staten. Daar is de physician assistant sinds de jaren ’60 werkzaam. Het idee was dat de medisch specialisten verlichting in de werkdruk konden ervaren door een deel van de werkzaamheden over te dragen.
De opleiding duurt tweeënhalf jaar waarin de physician assistant zowel in het eigen medisch specialisme, in mijn geval de huisartsenpraktijk, als in de brede medische sector wordt opgeleid. Dit betekent dat een physician assistant in opleiding (PA io) minimaal twee dagen per week in de huisartsenpraktijk werkt en daarnaast stages loopt in de verschillende ziekenhuizen in de omgeving. De opleiding bestaat uit tien blokken van elk tien weken waarin de meeste facetten van het geneeskundig vak aan bod komen. In de praktijk worden de specialistische verrichtingen die de PA io uitvoert middels kleine examens beoordeeld. Bij voldoende beoordelingen mag de PA io uiteindelijk zelfstandig de verrichtingen uitvoeren.
Niet alle klachten hoeven gezien te worden door de huisarts. Het kan dus voorkomen dat u de physician assistant (PA) tegenkomt in de praktijk. Een deel van de klachten is laag complex en kan prima gezien worden door de rechterhand van de huisarts. Daarmee worden de klachten net zo goed bekeken en krijgt u evenveel aandacht als bij de huisarts zelf. Wanneer de klachten toch complexer blijken te zijn dan werd verwacht, dan vindt vaak direct overleg plaats met de huisarts. Eventueel aanvullend onderzoek in de zin van een röntgenfoto, bloedonderzoek of een verwijzing naar het ziekenhuis wordt vaak ook door de PA in gang gezet. Door het inzetten van de physician assistant heeft de huisarts tijd over voor complexere problematiek en voor de praktijkvoering.
De dag van de PA ziet er hetzelfde uit als die van de huisartsen. Zij hebben eenzelfde spreekuur en zien veel verschillende klachten. Met een achtergrond als fysiotherapeut zie ik veel bewegingsapparaat gerelateerde klachten. Naast een zelfstandig spreekuur ondersteunt de PA de huisartsen in het werk en assisteert zo nodig bij kleine ingrepen of bij visites.
Christiaan de Jong, physician assistant i.o.