Excuses
Ik heb er moeite mee dat excuses worden aangeboden voor zaken waarvoor wij niet direct verantwoordelijk zijn. Excuses worden verwacht voor Michiel de Ruyters betrokkenheid bij de slavernij, voor de daden van Jan Pieterszoon Coen, voor de politionele acties in Indië en voor het optreden van zwarte piet. We verontschuldigen ons wellicht om ons moreel te verheffen boven onze voorgangers, zo in de trant van: "Nee, zoiets zouden wij nooit gedaan hebben, wij leven in een beschaafdere periode".
Afgelopen maand bood Mark Rutte excuses aan voor het leed dat de Joden in de Tweede Wereldoorlog in Nederland is aangedaan. Mijn eerste reactie was: "Te laat". Dat had moeten gebeuren direct na de oorlog, door degenen die toen verantwoordelijk waren. Het is erg makkelijk je te excuseren voor zaken die voor je geboorte hebben plaatsgevonden.
Toen dacht ik aan dat formulier in het Streekarchief te Middelharnis. Daarin wordt door de toenmalige gemeente Ouddorp gevraagd enkele voorwerpen op te halen die de gemeente in beheer heeft. Het betreft onder meer een horloge en nog wat spulletjes die toebehoord hebben aan ene Anna Haas-Franken. Anna was in de oorlog vanwege haar Joodse identiteit vanuit Rotterdam naar haar vakantiehuisje in Ouddorp verhuisd in de hoop daar veiliger te zijn. Niet dus. Zij is vermoord op 69-jarige leeftijd in Auschwitz op 26 oktober 1942. Haar horloge en andere spulletjes "kunnen na betaling van de gemeentelijke leges" door haar dochter opgehaald worden. Ik schaam me plaatsvervangend en heb opeens begrip voor die excuses.