De eerste christengemeente ons tot voorbeeld

28-07-2010 • door Ds. W.M. van der Linden

Het in Pinksteren geweest. Door de Heilige Geest bekrachtigt heeft Petrus met grote vrijmoedigheid gepreekt in Jeruzalem.  Zijn prediking was uitleg van de Schriften. Vanuit de boeken van het verbond predikte hij de hoorders dat Jezus de Gekruisigde, de Christus, de Zoon van God is. Daarbij ging hij direct op het hart van zijn hoorders aan, door hen schuldig te stellen voor het aangezicht van God. Want dan eindigt Petrus zijn preek met Pinksteren met de woorden: …deze Jezus, die gij gekruisigd hebt!

Dat was geen mooi einde van deze preek. Volgens sommige preektechnieken kun je beter maar niet zo eindigen. Misschien dat daarom veel preken tegenwoordig zo vruchteloos zijn, omdat ze te mooi zijn geworden. De hoorders worden niet meer schuldig gesteld. Ze worden niet meer met hun verzondigde leven voor het aangezicht van de levende God gedaagd, die recht op je leven heeft. Door Gods Geest ertoe gedreven doet Petrus het wel en zijn ernstige woord draagt rijke vrucht: de hoorders raken verslagen van hart, ze zien hun schuld, en vragen wat nodig is om zalig te worden.

Op die vraag heeft Petrus vanuit het Woord zeker een antwoord. Hij mag al de registers van het Evangelie opendoen als hij wijst op de noodzaak van bekering en het geloof in de Heere Jezus Christus, in Wie er vergeving is voor de zonden. Dit Evangeliewoord was dan ook een welkom woord bij deze verslagenen van hart. Als de nood en de schuld van je leven je tot een last is geworden, dan omhels je het Woord dat je vergeving van schuld verkondigt. Dan vlucht je tot Hem, Jezus Christus, de Gekruisigde en Opgestane. Vandaar ook dat we lezen dat zij dit woord gaarne aannamen en vervolgens werden gedoopt. Zij zijn de eerste bekeerden, die samen met de anderen de eerste christengemeente van Jeruzalem vormen.

En wat geldt dan van deze gemeente? Wat is typerend voor haar? Dat zij volhardende is. (vers 42) Niet voor het moment. Nee, het woord wil zeggen dat het een totale levenshouding was van deze  gemeente. Waar de Geest gewerkt heeft, daar geeft Hij ook deze volharding. Het komt dan ook op het volharden aan. Vroeger zei men wel eens: Het einde verklaart het begin. Dat is waar. Vandaar ook dat de Heere Jezus gezegd heeft: Wie volharden zal tot het einde, die zal zalig worden. Dat volharden is opdracht en gave. Christus roept op om te volharden, maar dat kan en mag vanuit de kracht die Hij door Zijn Geest ervoor geven wil. Zo houdt dit woord ook ons een spiegel voor. Want deze volharding is nodig voor de voortgang en de rijping van het geestelijke leven, dat door God is gewerkt.

Waarin moeten we dan volharden? Van die eerste christengemeente staat geschreven dat zij volhardend was in een viertal dingen. Als eerste wordt dan genoemd: de leer der apostelen. Dat staat niet voor niets voorop. Nu moeten we hierbij niet direct denken aan dogmatiek. Dat wordt niet in de eerste plaats bedoeld, hoewel de leer, de grondwaarheden van het geloof er niet helemaal los van staan. In het Grieks staat voor ‘leer’ een woordje dat onderwijs betekent. Men bleef dus bij wat ze van de apostelen geleerd hadden. Ze weken daarvan niet af.

Wat was dat onderwijs? Dat vond zijn hart in de verkondiging van die Ene Naam. Het cirkelde om de persoon van Jezus Christus en die Gekruisigd en dat er in Hem behoud en eeuwig leven is voor een arme zondaar. In dat onderwijs, dat niet los stond van het Woord van Christus, moest men zich blijvend oefenen. Dat kon alleen als ze het leerden om in Hem de Wijnstok te blijven. Dat gaf een afhankelijk en aanhankelijk leven om alleen zo ook vrucht te dragen. Van die leer, het hart van het Evangelie, week men niet af. Daar bleef men bij.

Als tweede vermeldt Lukas dat men ook volhardde in de gemeenschap. Wezenlijk is van de christelijke gemeente, dat zij een gemeenschap is. Hoezeer ook bestaande uit verschillende mensen, haar eenheid vind zij in het Woord en de hun gepredikte Christus, die het Hoofd van Zijn gemeente is. De gemeente is als een gezin, waarin je elkaar ook niet uitkiest. Je wordt aan elkaar geschonken en samen moet je het van datzelfde Woord hebben. De eenheid van de gemeente wordt niet bepaald door wie tot haar behoren, maar door Hem die het in Zijn gemeente voor het zeggen heeft. In deze gemeenschap van de gemeente wordt omgezien en meegeleefd met elkaar. Deze gemeenschap is ook nodig om te volharden. Om elkaar aan te sporen en te bemoedigen. Wie denkt te kunnen volharden op zichzelf, die vergist zich. In heel de Bijbel kom je het tegen dat men de onderlinge gemeenschap opzoekt. Het is dan ook schuld als men zich aan deze gemeenschap onttrekt.

De breking van het brood wordt als derde genoemd. Sommigen denken hierbij aan de gemeenschapsmaaltijden die men in het Oosten wel had. Ze kwamen ook in de christelijke gemeente voor. Toch zijn veel verklaarders er duidelijk in dat met de breking van het brood de tafel des Heeren werd bedoeld, de bediening van het Heilig Avondmaal. Het Avondmaal dat een inzetting van God is, door Christus ingesteld, waarbij Hij het gezegd heeft: Doet dat tot Mijn gedachtenis. Om te volharden heeft de ware gelovige ook dit gedenken van Christus’ dood aan Zijn tafel nodig. Omdat de Heere Jezus wist hoe zwak de gelovige is in zichzelf, heeft hij ook het sacrament gegeven, opdat zij van kracht tot kracht zouden voortgaan. Kracht te ontvangen, om te volharden.

Tenslotte zegt Lukas van deze gemeente in Jeruzalem, dat zij volhardde in het gebed. Dat is het laatste wat genoemd wordt, maar niet het minste of onbelangrijkste. Juist ook het gebed heeft de christen nodig om te volharden in de strijd, waarin hij is geplaatst. Soms kan het gebedsleven ingezonken zijn, maar toch geldt van de gelovigen dat zij niet zonder bidden kunnen. Het is een teken van genade. De eerste vrucht na Paulus bekering is, dat van hem geschreven staat: en ziet hij bidt. Zo is ook een levende gemeente, een biddende gemeente. De puritein Thomas Brooks heeft eens gezegd: Een mens is pas werkelijk diegene, die hij ook in het verborgen is. Wij kunnen God dan ook niet meer eren, dan door een biddend leven te hebben, waarin wij het van Hem verwachten.

Zo werd u dit voorbeeld van deze eerste christengemeente voorgehouden, als een spiegel. Ook in onze tijd komt het op dit volharden aan. Waar zo met de Heere geleefd wordt, gaat er ook iets van de gemeente uit. Dat kan zijn uitwerking niet missen. Want aan het slot van Handelingen 2 staat dan van deze gemeente geschreven: En de Heere deed dagelijks tot de Gemeente, die zalig werden. Wat kun je daarnaar uitzien…

› Meer meditaties